ارزیابی تغییرات شاخصهای گیاهی در سایت احیای گوزن زرد ایرانی (Dama mesopotamica) ارسنجان فارس

گوزن زرد ایرانی با نام علمی Dama mesopotamica یکی از دو گونه گوزن زرد در دنیا است و بر اساس قوانین سازمان حفاظت محیط زیست در زمره گونه های در معرض خطر انقراض قلمداد شده است. حفاظت و حمایت از این گونه، منوط به شناخت صحیح و دقیق زیستگاه آن است. این پژوهش با هدف، ارزیابی تغییرات شاخصهای گیاهی و اقلیمی و تعیین ظرفیت زیستگاه در سایت احیای گوزن زرد در مراتع ارسنجان منطقه خلیل بیگ انجام شد. آماربرداری از شاخصهای پوشش گیاهی به روش تصادفی-سیستماتیک صورت گرفت. نتایج نشان داد میزان درصد تاج پوشش گیاهی از ۱۵.۲۰% تا ۲۰.۹۲۱% و میزان تولید از ۴۵۹.۷۶۶ تا ۷۴۳.۸۳ کیلوگرم ماده خشک در هکتار متغیر بود. بر اساس نتایج مقایسات انجام شده با استفاده از آزمون t مستقل، شاخصهای گیاهی بین دو سال در دوره بررسی (سال ۱۳۹۹ مرطوب و سال ۱۴۰۰ خشک) تفاوت معناداری در سطح ۱ و ۵ درصد داشتند. ظرفیت چرایی این سایت برای سال مرطوب ۵۴.۶۶ راس و برای سال خشک ۳۲.۷۱ راس بود. همچنین تغییرات درصد تاج پوشش و تولید گونه های بوته ای در سال های با بارندگی متفاوت، کمتر از گونه های فوربها و گراس ها دستخوش تغییر شد. در حال حاضر ۷۵ راس گوزن در زیستگاه مورد مطالعه وجود دارد، در حالیکه نتایج تحقیق حاضر نشان داد، تعداد این گوزن ها باید در سال های مرطوب و خشک بسیار کمتر از تعداد حاضر باشد. بر اساس نتایج تحقیق توصیه می شود، جهت احیا، حفظ و پایداری زیستگاه، یا بایستی سطح زیستگاه افزایش یابد و یا بایستی در تعداد گوزن متناسب با ظرفیت زیستگاه تعادل بوجود آید.

کلیدواژه ها:

ارسنجان ، ارزیابی ، خشکسالی ، زیستگاه ، گوزن زرد