نشان داری معنایی (انضمامی) در عکس با نگاهی به عکس های روایی دوئین مایکلز

بررسی نسبت نشانه های زبانی و تصویری یکی از موضوعات مهم دانش نشانه شناسی در بیش از نیم قرن گذشته بوده است. تا جایی که برخی نشانه شناسان ساخت گرا را بر آن داشته تا با الگو قرار دادن نظام نمادین زبان و نقش های ارتباطی آن، به مطالعه متونی چون عکس بپردازند؛ رویکردی که به دلیل اهمیت مسئله بازنمایی بصری در فرهنگ معاصر به کانون پژوهش های نشانه شناختی راه یافته است. یکی از مفاهیمی که در موازنه نشانه­شناختی زبان و تصویر تاکنون بدان پرداخته نشده، «نشان­داری معنایی» است که به عنوان روشی معنی شناختی اجازه می­دهد مولفه­های معنایی یک عکس را، در «ارجاع» به واقعیت یا «انحراف» از آن به بررسی بنشینیم. جستار حاضر با فرض همانندی «نشان داری معنایی» و «دلالت ضمنی» در پژوهش های بلاغی عکس و ذکر شواهدی بر آن ، ضمن بازخوانی نشان داری معنایی در مطالعات زبان شناختی ادبیات، برای نخستین بار از این نظریه در مطالعه عکس های روایی دوئین مایکلز بهره برده است. طبق نتایج حاصله از این پژوهش، که به روش تحلیلی-تطبیقی و با استفاده از داده های کتابخانه ای انجام گرفته است، عکس های مایکلز، در عین استفاده از تمهیدات «عکاسی مستقیم»، با بهره گیری از برخی مولفه های معنایی و به نوعی فاصله انداختن میان مدلول و مصداق عکس، هم در محور جانشینی و هم در محور هم نشینی واقعیت «بی نشان» را نشان دار و دلالت های ضمنی جدید ایجاد می کنند.

کلیدواژه ها:

عکاسی ، نشان داری معنایی ، دلالت ضمنی ، دوئین مایکلز ، رومن یاکوبسن