بررسی تاثیر احداث سازه هاللی آبگیر بر شاخص های تنوع گونه ای در مراتع شهرستان فردوس، استان خراسان جنوبی

چرای دام به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر ساختار و پویایی پوشش گیاهی مراتع تاثیر دارد. چرای شدید دام به عنوان یکی از عوامل مهم تخریب پوشش گیاهی در مناطق خشک و نیمه خشک شناخته می شود. عملیات اصلاحی قرق و احداث سازه هاللی آبگیر می تواند یک راهکار مدیریتی برای کاهش تخریب و احیای مراتع باشد. به منظور بررسی تاثیر قرق، احداث سازه هاللی آبگیر و چرای شدید دام بر غنا و تنوع گونه های در مراتع سرند، در منطقه معرف هر تیمار اصلاحی مورد نظر، چهار ترانسکت ۱۰۰ متری مستقر و نمونه برداری در امتداد ترانسکت و در پالتهای یک مترمربعی به صورت تصادفی-سیستماتیک، انجام شد. در هر پالت لیست تمامی گونه های موجود، تراکم و درصد پوشش اندازه گیری شد. با استفاده از نرم افزار Ecological Methodology غنای گونه ای، شاخص هایی یکنواختی گونه و غالبیت گونه ای محاسبه شد. برای بررسی معنی داری و عدم معنی داری شاخص یکنواختی گونه ای شانون-وینر از آزمون student-T و نرم افزار ۱۶.۰ SPSS استفاده شد. نتایج نشان داد سه تیمار مورد بررسی از لحاظ تعداد گونه (غنا) با هم اختلاف معناداری دارند. در منطقه قرق ۲۷، در منطقه احداث سازه هاللی آبگیر ۲۸ و در منطقه چرای شدید ۸ گونه شناسایی شدند. با توجه به نتایج، بین مقدار غنای گونه ها، شاخص غالبیت، شاخص های تنوع گونه ای شانون-وینر، سیمسون و اسمیت-ویلسون در تیمارهای مختلف اختلاف معنی داری وجود دارد. بر اساس نتایج تحقیق حاضر، عملیات اصلاحی از فاکتورهای تاثیرگذار مهم و اساسی بر تغییرات پوشش گیاهی است.

کلیدواژه ها:

مراتع ، تنوع گونه ای ، سازه هاللی آبگیر ، تخریب پوشش گیاهی ، احیای مراتع