تاثیر خشکسالی هواشناسی بر تراز سطح آب زیرزمینی دشت ازنا - الیگودرز

خشکسالی مخاطره آمیزترین پدیده طبیعی است که سال ها خسارات قابل توجهی را در ایران به بار آورده و علاوه بر این که در سال های اخیر بر شدت، تداوم و گستره آن افزوده شده است، خسارت عمده آن متوجه بخش کشاورزی کشور می باشد. گرچه امکان جلوگیری از وقوع آن وجود ندارد، اما می توان با انجام اقداماتی اثرات منفی آن را کم نمود. یکی از سیستم هایی که به شدت تحت تاثیر خشکسالی واقع شده و کمتر مورد توجه قرار می گیرد، آب های زیرزمینی است. این پژوهش عمدتا به ارزیابی و ارتباط خشکسالی های هواشناسی با هیدرولوژیکی می پردازد. در این پژوهش به بررسی وضعیت خشکسالی های اخیر و تاثیر آن بر منابع آب زیرزمینی دشت الیگودرز - ازنا واقع در حوضه دز در استان لرستان مورد ارزیابی قرار گرفت. با استفاده از داده های ماهانه بارش و آب زیرزمینی، شاخص خشکسالی هواشناسی (SPI) و شاخص منبع آب زیرزمینی (GRI) در مقیاس های مختلف ماهانه در طول دوره آماری ۱۳۹۹-۱۳۶۷ و در مقیاس های زمانی سه، شش، نه، ۱۲، ۱۸، ۲۴ و ۴۸ ماهه محاسبه شدند. همبستگی بین شاخص SPI در مقیاس های زمانی مختلف با شاخص GRI مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان می دهد افت سطح آب زیرزمینی در دشت ازنا - الیگودرز در حدود ۸ سانتی متر در سال می باشد. بیشترین همبستگی با مقدار ۰.۷۲ بین شاخص SPI-۲۴ ماهه و شاخص GRI بر قرار است. یعنی چنانچه خشکسالی هواشناسی در دشت ازنا - الیگودرز رخ دهد تاثیر آن بعد از دو سال باعث کاهش و افت سطح آب زیرزمینی خواهد بود.

کلیدواژه ها:

خشکسالی هیدرولوژیکی ، دشت ازنا - الیگودرز ، GRI ، SPI