تاثیر کنش عقلانی معطوف به هدف "همای" در منظومه داستانی همای و همایون ( با تکیه برنظریه کنش اجتماعی ماکس وبر)

پرداختن به پدیده کنش و نظریه های مربوط به آن در جامعه شناسی موردتوجه گسترده است. اما تحلیل و بررسی کنش شخصیت ها به گونه ای خاص در منظومه های داستانی اغلب موردبحث قرار نگرفته است. هدف اصلی مقاله تبیین و بررسی کنش عقلانی معطوف به هدف موردنظر ماکس وبر (۱۸۶۴- ۱۹۲۰) برای نشان دادن چگونگی و همچنین شکل گیری حوادث بر اساس این کنش در شخصیت اصلی داستان عاشقانه همای و همایون خواجوی کرمانی است. درواقع اهمیت نگاه خواجو به ویژگی های کنش فعال، نیروی انگیزشی هدف و عمل در شخصیت همای، با درک وبر از کنش عقلانی معطوف به هدف همسو و قابل بررسی است. همچنین این پژوهش یک سوال اساسی را مطرح می کند که: مولفه های اساسی کنش عقلانی در شخصیت همای چیست؟ در این نوشتار به روش تحلیلی - توصیفی و با نگاه به نظریه کنش اجتماعی ماکس وبر (۱- عقلانی معطوف به هدف ۲- عقلانی معطوف به ارزش ۳- عاطفی یا انفعالی ۴- سنتی) بر تبیین و آگاهی از ویژگی های کنش عقلانی شخصیت همای (کنش، وسیله و هدف) تمرکز دارد. به این ترتیب، این استدلال به دست می آید که در این کنش عقلانی، رابطه بین شخصیت و کنش، در دگرگونی و تغییر حوادث داستان تاثیرگذار بوده و تثبیت می شود.

کلیدواژه ها:

همای و همایون ، همای ، انواع کنش ماکس وبر ، کنش عقلانی معطوف به هدف