شبیه سازی اثر تغییر اقلیم بر عملکرد و کارایی مصرف آب گندم

مقدمه: تغییر اقلیم باعث تغییراتی در الگوهای بارش، دما و مقدار آن ها می شود و این تغییرات می تواند عملکرد گیاهان را تحت تاثیر قرار دهد. مواد و روش ها: در این تحقیق، با استفاده از مدل های GCM تحت سناریوهای انتشار RCP۴.۵ و RCP۸.۵ ، شبیه سازی رشد گندم رقم سیروان تحت سطوح مختلف آبیاری (I۳،I۲،I۱ و I۴ که به ترتیب معادل ۱۲۵ ، ۱۰۰، ۷۵ و ۵۰ درصد نیاز آبی گیاه) و شوری ( S۱ و S۲ به ترتیب معادل ۱/۶ و dS/m ۶) در شرایط تغییر اقلیم آتی به کمک مدل گیاهی Aqua crop انجام شد. به منظور پیش بینی اثرات تغییر اقلیم در دوره آتی (۲۰۵۵ -۲۰۲۵) نسبت به دوره پایه (۲۰۰۵ -۱۹۷۵)، از پنج مدل گردش عمومی جو HADGEM۲-ES ، GFDL - ESM۲M ،MIROC-ESM ، CSIRO-MK۳.۶ ، IPSL-CM۵A-LR تحت سناریوهای انتشار RCP۴.۵ و RCP۸.۵ استفاده گردید که در این پژوهش مدل اقلیمی CSIRO-MK۳.۶ در بین ۵ مدل موجود، با دارا بودن بیشترین وزن و کمترین خطا و عدم قطعیت کمتر نسبت به سایر مدل ها به عنوان بهترین مدل انتخاب گردید.یافته ها: شاخص کارایی آب آبیاری (IWUE) از تقسیم مقدار عملکرد محصول بر عمق آب آبیاری محاسبه می شود که در ادامه، شاخص کارایی مصرف آب آبیاری در دوره آتی با استفاده از مدل اقلیمی CSIRO-MK۳.۶ تحت سناریوهای انتشار RCP۴.۵ و RCP۸.۵ برای تیمارهای مختلف مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد در سطح تنش شوری ۶ دسی زیمنس بر متر، با افزایش درصد آبیاری نسبت به نیاز آبی گیاه، شاخص عملکرد دانه افزایش یافته اما شاخص کارایی مصرف آب آبیاری کاهش پیدا می کند به همین دلیل تیمار S۲I۴ دارای بیشترین مقدار کارایی مصرف آب آبیاری می باشد.نتیجه گیری: به طور کلی می توان نتیجه گرفت که به دلیل اعمال کمتر آب در آبیاری های شور، کارآیی مصرف آب آبیاری افزایش یافته است.

کلیدواژه ها:

کارایی مصرف آب ، مدل Aqua crop ، تغییر اقلیم.