توسعه شبکه های آبیاری فرعی کم فشار از دیدگاه اقتصادی، مبتنی بر سناریوهای فشار-انرژی

جایگزینی سامانه آبیاری تحت فشار با آبیاری سطحی، یکی از راهکارهای پیشنهادی برای افزایش راندمان آبیاری است. شبکه فرعی کم فشار معمولا جایگزین کانال های درجه سه، چهار و گاهی کانال های درجه دو است. در امکان سنجی و طراحی آبیاری کم فشار عوامل مختلفی اثرگذارند که توجیه اقتصادی طرح، مصرف انرژی و مطلوبیت اجتماعی آن را تعیین می کنند. در این تحقیق طراحی یک سامانه توزیع کم فشار به جای شبکه فرعی روباز و درنظرگرفتن هم زمان مسائل اجتماعی و اجرایی در یک ناحیه آبیاری مدنظر است. ضمنا طراحی بر اساس گزینه های مختلف (منظورکردن فشار لازم- انرژی مصرفی)، تبیین روش شناسی برای طراحی آبیاری کم فشار و ارزیابی و مقایسه دو نوع شبکه فرعی (روباز و کم فشار) از نظر اقتصادی و اجرایی، بعنوان اهداف تحقیق مطرح بوده اند. تمرکز بر انتخاب صحیح پمپ (با رویکرد مصرف انرژی کمتر) و انجام متره و برآورد برای مقایسه اقتصادی دو روش اجرای شبکه فرعی آبیاری در موردکاوی انجام شده است. طبق نتایج برای گزینه برتر فشار-انرژی، هزینه تهیه لوله های پلی اتیلن، خرید شیرآلات و عملیات لوله گذاری لوله ها بیشترین هزینه های احداث شبکه فرعی کم فشار را تشکیل می دهند. احداث شبکه فرعی کم فشار در اراضی آبیاری منطقه کی زرین استان فارس می تواند ۶/۳ هکتار از اراضی را آزاد کند و همچنین سطح زیرکشت را بدلیل مدیریت بهتر آب موجود، ۶/۲۱ هکتار افزایش دهد و در مجموع ۵/۱۷ درصد به سطح زیر کشت آبی اضافه کند، بنابراین ۸۳ درصد از هزینه کل احداث شبکه فرعی کم فشار به وسیله احیای اراضی دیم و کاهش فضای اشغال شده تامین میشود. درنهایت در این ناحیه، احداث شبکه فرعی کم فشار نسبت به روباز، برتری خواهد داشت.

کلیدواژه ها:

Quantity surveying and estimating ، Pump selection ، Agricultural water distribution ، Tertiary irrigation network ، Maintenance cost