روند تغییرات تاج پوشش رویشگاه های بلوط و ارتباط آن با رطوبت خاک

رطوبت سطحی خاک، عاملی کلیدی در تعیین میزان تاجپوشش گیاهان جنگلی بوده و به دمای سطح زمین و عوامل دیگری مانند تابش نور خورشید، جهت دامنه و ... وابسته است. در این پژوهش، از فناوری سنجش از دور برای اندازه گیری رطوبت خاک و بررسی همبستگی میزان تاجپوشش جنگلی و رطوبت خاک استفاده شد. به این منظور، با استفاده از تصاویر لندست، مدل رطوبت خاک TOTRAM و مدل میزان تاجپوشش گیاهی FCD، در ناحیه جنگلی سپیددشت استان لرستان تهیه و تصاویر لندست ۸ و ۹ بهصورت سری زمانی در سال های ۲۰۱۵ و ۲۰۲۳ استخراج شد. در مدل FCD از چهار شاخص پوشش گیاهی، خاک، سایه و شاخص حرارتی با اعمال حد آستانه مناسب و شاخص سایه پیشرفته و شاخص سایه هم مقیاس شده استفاده شد. در نتایج به دستآمده، بین متغیر وابسته رطوبت و متغیرهای مستقل دما، پوشش گیاهی و تراکم جنگل، ضریب همبستگی پیرسون در سال ۲۰۱۵ برابر ۷۰۹/۰، ۸۱۳/۰ و ۶۹۱/۰ و در سال ۲۰۲۳ برابر ۸۷۵/۰، ۸۱۶/۰ و ۷۰۲/۰ به دست آمد. بنابراین، الگوی رطوبت خاک انعکاس الگوی تغییرات میزان تاجپوشش گیاهی را نشان داد و بین LST-NDVI و رطوبت خاک، همبستگی کامل مشاهده شد. بهطوری که تغییر شرایط و کاهش میزان سبزینگی با توجه به شاخص NDVI از مقدار ۲۴/۰ در سال ۲۰۱۵ به مقدار ۱۹/۰ در سال ۲۰۲۳ به همراه افزایش دما از ۹۵/۲۹ به ۶۲/۳۳ درجه سانتی گراد سبب کاهش میانگین رطوبت خاک از ۵۲ به ۴۳ درصد شد. بنابر تحلیل نتایج حاصل از مدل TATRAMT، رطوبت خاک به تغییرات دما و تاجپوشش وابستگی کامل دارد.

کلیدواژه ها:

دمای سطح زمین ، رطوبت خاک ، شاخص تفاوت پوشش گیاهی نرمالشده ، پوشش گیاهی