مطالعه مردم شناختی باورهای اساطیری در آیین های پس از تدفین در ایل سنجابی کرمانشاه

دیدگاه انسان ها نسبت به مرگ و آیین های ویژه و مراسم آن در فرهنگ های مختلف آشکار کننده بسیاری از زیرساخت های فکری و فرهنگی اقوام مختلف است که از دیدگاه های مختلف قابل مطالعه و بررسی است. یکی از این دیدگاه ها، تحلیل اسطوره شناختی آیین های مختلف مربوط به مرگ از لحظه احتضار فرد تا هنگام دفن و پس از تدفین در فرهنگ ها و اقوام مختلف است. نگارنده در جستار حاضر با روش توصیفی تحلیلی و نیز مطاله میدانی و مصاحبه با رویکرد مطالعه بین رشته ای، به بررسی و تحلیل اسطوره شناختی چهار آیین پس از تدفین در استان کرمانشاه پرداخته است. از آنجا که برگزاری آیین ها میان عشایر و روستانشینان، جدی تر از شهرنشینان است، تمرکز اصلی در مصاحبه ها بر عشایر و ایلات کرمانشاه از جمله ایل سنجابی بوده است. آیین های مورد مطالعه عبارتند از: شکستن کوزه یا سفال در سحرگاه اولین روز پس از دفن، کاشت درخت به ویژه سرو بر مزار متوفی، طلب چشم خیر از متوفی با تقدیم فدیه و برگزاری مراسم نوعید است. برایند تحقیق گویای آن است که ریشه این آیین ها در پیوند با تفکرات اسطوره ای در ایران باستان است. آیین شکستن کوزه یا سفال در پیوند با جادوی انتقال شر و بلاگردانی است، کاشت درخت بر مزار، در ارتباط با تفکرات اسطوره ای نسبت به درختان، آیین طلب چشم خیر و نگرانی نسبت به عواطف متوفی با باور به فروهرها و مراسم آن و آیین نوعید تکرار آیین پرسه نوروزی زرتشتی است.

کلیدواژه ها:

باورهای اساطیری ، فرهنگ عامه ، آیین های پس از تدفین ، ایل سنجابی