بررسی و پایش آلایندهای جوی بر روی ایران با استفاده از ماهواره سنتینل ۵

آلودگی هوا می تواند اثرات منفی جدی بر سلامت انسان از جمله بیماری های قلبی عروقی و تنفسی داشته باشد. پایش و کنترل آلاینده های هوا برای حفاظت از سلامت عمومی و محیط زیست بسیار مهم است. کشور ایران مانند بسیاری از کشورهای در حال توسعه با آلودگی هوا به ویژه در کلان شهرها و شهرهای صنعتی خود مواجه است. یکی از ابزارهای قدرتمند در پایش آلودگی هوا، روش های مبتنی بر سنجش از دور می باشد.هدف این مطالعه استفاده از داده های ماهواره ای با وضوح نسبتا بالا برای پایش کیفیت هواو میزان آلودگی هوا با استفاده از تصاویر سنجنده سنتینل-۵(Sentinel-۵P)است.در این مطالعه، پایشی جامع براساس مقادیر برخی از مهمترین آلاینده ­های هوا (از جمله AI،O۳،NO۲،SO۲,CH۴وCO)، با استفاده از تصویرهای ماهواره سنتینل-۵ برای کشور ایران در سالهای ۲۰۱۹ -۲۰۲۳ صورت گرفته است.  نتایج این تحقیق نشان داد ، که انتشار گاز های مونو اکسید کربن و دی اکسید گوگرد روند کاهشی(در ماه های ژوئن بعنوان نمونه ماه مورد بررسی) داشته ، اما گاز دی اکسید نیتروژن،گاز متان، گاز ازن و آئروسلها روند افزایشی را طی ماه های ژوئن ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ داشته اند. به طور کلی، آلودگی هوا در بخش های شمالی کشور، به ویژه در شهرهای بزرگ و چند تجمع بزرگ شهری بسیار جدی تر است، در مطالعه حاضر ، بررسی شد که چگونه سطح شش آلاینده هوا در کشور ایران در ماه های ژوئن ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳ متغیر و متفاوت هستند.  از دیگر نتایج مهم این تحقیق این است که در مجموع میزان آلودگی هوا در سالهای ۲۰۲۰-۲۰۲۳ در مقایسه با سال ۲۰۱۹ با روندی افزایشی مواجه شده است. همچنین پایش صورت گرفته بوسیله تصویرهای ماهواره سنتینل-۵ نشان می ­دهد که در سال های اخیر، تهران آلوده ­ترین هوا را به لحاظ مجموع گازهای مونوکسید کربن، دی اکسید نیتروژن، دی اکسید گوگرد و ذرات معلق (گرد و غبار) داشته است. همچنین  تغییرات غلظت آلاینده ها از الگوی خاصی تبعیت نمی کند. همچنین مشخص شد سامانه GEE قادر است حجم زیادی از داده ها را در زمان بسیار اندک با دقت بالا پردازش کند.

کلیدواژه ها:

Pollutants ، pollution ، methane (CH۴) ، carbon monoxide (CO) ، nitrogen dioxide (NO۲) ، ozone (O۳) ، sulfur dioxide (SO۲) and aerosol (AI) ، Sentinel-۵P ، آلاینده ها ، آلودگی ، متان (CH۴) ، مونوکسید کربن (CO) ، دی اکسید نیتروژن(NO۲) ، ازن (O۳) ، دی اکسید گوگرد(SO۲)و آئروسل(AI) ، Sentinel-۵P