کلمات مرکب مختوم به ستاک گذشته فعل از منظر صرف ساختی: مورد ستاک «بست».

پژوهش حاضر به بررسی کلمات مرکب مختوم به ستاک گذشته «بست» در چارچوب صرف ساختی می­پردازد. این پژوهش تلاش دارد تا تنوعات معنایی و نظام طرحواره­ای در واژه­های حاصل از این ساخت را در چهارچوب صرف ساختی بررسی کند. داده­های پژوهش حاضر شامل ۵۱ کلمه مرکب و ۱۷۹۱ جمله شاهد از پیکره­ درزمانی فرهنگیار زبان فارسی موجود در فرهنگستان زبان و ادب فارسی، پیکره همزمانی پایگاه دادگان زبان فارسی موجود در پژوهشگاه علوم انسانی، پیکره بی­جن­خان، فرهنگ جغرافیای ایران، فرهنگ زانسو (۱۳۷۲)، فرهنگ دهخدا (۱۳۷۷)، وبگاه ویکی­پدیای فارسی و جستجوگر گوگل به دست آمده است. با بررسی داده­ها مشخص شد که واژه­های دارای ساخت [X- بست] می­توانند به صورت بالفعل و بالقوه در سه مقوله­ معنایی اسم کنش، اسم مکان و اسم ابزار قرار بگیرند. این تنوعات معنایی ماهیتی نظام­مند دارند چرا که صرفا متعلق به یک یا چند واژه نیستند بلکه تمامی واژه­های دارای این ساخت در دست کم یکی از این مقوله ­ها جای می­گیرند و می­توان شکل­گیری آن­ها را از رهگذر به کارگیری سازوکارهای شناختی توجیه کرد. بر اساس یافته­های این پژوهش، نظام طرحواره­­ای ساخت [X- بست] به همراه زیرطرحواره­های آن به دست داده شده است.

کلیدواژه ها:

construction morphology ، compound word ، schema ، stem " ، bast" ، polysemi ، صرف ساختی ، کلمه مرکب ، طرحواره ساختی ، ستاک «بست» ، چند معنایی