تحلیل خشکسالی در سکونتگاه های روستایی با استفاده از داده های سنجش از دور (منطقه مورد مطالعه: شهرستان کرمانشاه)

خشکسالی از پرتکرارترین مخاطراتی است که هر سال در نیمی از سرتاسر کره زمین امکان وقوع آن وجود دارد. وقوع خشکسالی دارای پیامدهای متعدد اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی برای جوامع مختلف است. در این میان جوامع روستایی به دلیل وابستگی بیش از حد به محیط طبیعی پیرامون خود، پذیرای بیشترین آسیب از وقوع خشکسالی هستند. از این رو مطالعات در خصوص خشکسالی می تواند در آماده سازی جوامع روستایی برای مقابله با این مخاطره اثرگذار باشد. هدف اصلی پژوهش کمی و کاربردی حاضر بررسی وقوع خشکسالی در سکونتگاه های روستایی با اتکا به داده های سنجش از دور است که به صورت مطالعه موردی در روستاهای شهرستان کرمانشاه برای بازه زمانی ۱۵ ساله انجام گرفته است. جهت اخذ تصاویر مورد نیاز از تصاویر ماهواره ای سنجنده لندست ۷ و ۸ و همچنین شاخص تفرق پوشش گیاهی نرمال شده و ضریب پوشش گیاهی و نرم افزار Arc Map استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد طی سه بازه زمانی سال ۲۰۱۰ تا سال، سال ۲۰۱۵ تا سال ۲۰۱۹ و سال ۲۰۲۰ تا سال ۲۰۲۴ به ترتیب ۳۴/۴۴ درصد، ۵۸/۶۱ درصد و ۹۲/۴۰ درصد از مساحت شهرستان کرمانشاه در معرض خشکسالی قرار گرفته است و طی بازه های زمانی مذکور به ترتیب ۰۶/۵۱ درصد، ۷۹/۵۹ درصد و ۰۳/۳۹ درصد از سکونتگاه های روستایی شهرستان کرمانشاه در معرض خشکسالی قرار گرفته اند. با این تفاسیر می توان چنین عنوان کرد که در بازه زمانی سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹، بیشترین مساحت و تعداد روستای شهرستان کرمانشاه درگیر خشکسالی بوده است و با توجه به احتمال دوره بازگشت آن، باید در مدیریت منابع آب در این فضاهای جغرافیایی تلاش های بیشتری صورت گیرد.

کلیدواژه ها:

مخاطرات محیطی ، خشکسالی ، سکونتگاه های روستایی ، سنجش از دور.