اثر ریشه دوانی و سایهانداز بر برخی ویژگی های خاک در باغهای پسته با سنین مختلف در دشت رباط

درختان از طریق سامانه ریشه و سایهانداز بر ویژگی های حاصلخیزی و بهبود کیفیت خاک اثر می گذارند. به منظور بررسی اثر سن و تاج پوشش درختان پسته بر برخی ویژگی های خاک، نمونه های خاک از عمقهای ۳۰-۰، ۶۰-۳۰ و ۹۰-۶۰ سانتی متری از دو فاصله نیم سایه انداز و تمام سایه انداز در باغ­های پسته ۹، ۱۷ و ۲۵ ساله و سه موقعیت شاهد (بدون درخت) در منطقه دشت رباط شهرستان شهربابک برداشت شد. ویژگی های خاک با روشهای رایج اندازه گیری شد. تجزیه و تحلیل داده ها در یک طرح اسپلیت اسپلیت پلات و در قالب طرح کاملا تصادفی شامل سن (عامل اصلی)، فاصله (عامل فرعی اول) و عمق (عامل فرعی دوم) در سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که کشت درختان پسته بر درصد رس، جرم مخصوص ظاهری، میانگین وزنی قطر خاکدانه و کربنات کلسیم معادل تاثیری نداشت. اثر سن درختان تنها بر واکنش خاک و پتاسیم قابل استفاده معنیدار شد که بیش ترین میزان واکنش خاک و پتاسیم قابل استفاده مربوط به باغ ۹ ساله بود. با افزایش فاصله از درخت، میانگین درصد کربن آلی، نیتروژن کل، فسفر قابل استفاده و تنفس میکروبی کاهش داشت و میانگین واکنش خاک افزایش معنیدار نشان داد. با افزایش عمق خاک، کاهش میانگین کربن آلی، نیتروژن کل، فسفر قابل استفاده و تنفس میکروبی معنیدار بود. همچنین اثر متقابل سن باغ، فاصله از درخت و عمق خاک بر واکنش خاک و تنفس میکروبی معنی دار شد. به طور کلی، تغییرات ویژگیهای خاک در باغ­های پسته ی مزبور، بیش تر متاثر از عمق خاک و سایهانداز قرار داشت، به طوری که ویژگیهای خاک در عمق سطحی و فاصله نیم سایه انداز از وضعیت مطلوبتری برخوردار بود. با توجه به جذب بیش تر ریشه درختان پسته از قسمت انتهایی سایه انداز، برای جلوگیری از کاهش حاصلخیزی خاک، علاوه بر کوددهی بر اساس نتایج آزمون خاک، لازم است به مدیریت تغذیه و مصرف مواد آلی در این باغ­ها توجه شود.

کلیدواژه ها:

تاج پوشش ، سن درخت ، حاصلخیزی خاک ، باغ پسته