امامت و مهدویت در مذهب تشیع از دیدگاه هانری کربن

هانری کربن (۱۹۰۳–۱۹۷۸م) فیلسوف، شیعه شناس و ایران شناس فرانسوی از نخستین متفکران اروپایی است که عرفان و تفکر ایرانی اسلامی به ویژه شیعی را به غرب شناسانده است. این پژوهش با رویکردی تحلیلی و با استناد به منابع کتابخانه ای به بررسی دیدگاه هانری کربن درباره ویژگی های مذهب تشیع یعنی مسئله «امامت» و «مهدویت» می پردازد. سوال اصلی پژوهش این است که کربن چگونه با مسئله «امامت و مهدیت» مواجه شده است؟ کربن در مسئله «امامت» نقش امام را آموزش معنای تاویلی کلام وحی و هدایت پیروان به سوی روح و باطن این کلام می داند. ماموریت امام، انتقال جنبه درونی ماموریت پیامبر(ص) است، یعنی پیامبر «کلمه» و امام «روح» آن را انتقال می دهد. در اندیشه او آخرین امام، موجودیتی اسرارآمیز دارد و با لقب هایی چون «قائم»، «مهدی»، «منتظر»، «حجت» و «امام غایب» خوانده می شود. در واقع معنای عمیق «غایب از نظر» این است که انسان ها خود در پوششی فرو رفته اند که توانایی درک دیدن امام را ندارند. با وجود آنکه امام برحسب ظاهر در پرده غیبت به سر می برد، ولی بر دل و جان شیعیان پرتو افشانی می کند. «مهدویت»، بنیاد اصلی شیعه و عرفان آن است و خوشبختانه ضمیر خودآگاه شیعی به سوی آینده ای نامعلوم و مبهم چشم نمی دوزد، بلکه نگاهش به «فرجی» معطوف به «آخرالزمان» است.

کلیدواژه ها:

امامت ، تشیع ، هانری کربن ، مهدویت