تاثیر کودهای شیمیایی و آلی بر عملکرد، اجزای عملکرد و پروتئین دانه کنجد (Sesamum indicum L.) تحت رژیم های مختلف آبیاری

کنجد یکی از قدیمی ترین گیاهان مورد کشت می باشد که به دلیل عملکرد کمی و کیفی روغن و همچنین، مقاومت در برابر خشکی در بسیاری از کشورهای کم باران دارای اهمیت است، با این وجود، مقاومت کنجد به خشکی به معنی عدم فراهم سازی کمترین نیاز گیاه به آب نمی باشد. ازاین رو، به منظور بررسی اثر کود شیمیایی، زیستی و اسید هیومیک بر عملکرد و میزان پروتئین دانه کنجد در رژیم های آبیاری، آزمایشی به صورت کرت خردشده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار، طی سال های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ در استان هرمزگان اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل رژیم های آبیاری (آبیاری پس از ۴۰، ۶۰ و ۸۰ درصد تخلیه رطوبتی) در کرت های اصلی و تیمارهای کودی، شاهد (F۱)، ۱۰۰ درصد کود شیمیایی فسفر (F۲)، مایکوریزای آربوسکولار (F۳)، اسید هیومیک (F۴)، ۵۰ درصد کود فسفر + مایکوریزا (F۵)، ۵۰ درصد کود فسفر + اسید هیومیک (F۶) و ۵۰ درصد کود فسفر + مایکوریزا + اسید هیومیک (F۷)، در کرت های فرعی بودند. نتایج نشان داد که رژیم های آبیاری و تیمارهای کودی اثر بسیار معنی دار، بر ویژگی های زراعی، عملکرد و اجزای عملکرد کنجد داشت. تیمار آبیاری پس از ۸۰ درصد تخلیه رطوبتی، ارتفاع بوته، تعداد شاخه فرعی، برگ و کپسول، وزن هزار دانه، عملکرد زیستی و دانه و شاخص برداشت را به ترتیب ۳۵، ۵۰، ۳۷، ۴۸، ۴۲، ۵۲، ۶۱ و ۱۳ درصد نسبت به آبیاری پس از ۴۰ درصد تخلیه رطوبتی کاهش داد. این در حالی بود که در تیمار آبیاری پس از ۸۰ درصد تخلیه رطوبتی، افزایش نیتروژن و پروتئین دانه در مقایسه با آبیاری پس از ۴۰ درصد تخلیه رطوبتی مشاهده شد. در بین تیمارهای کودی نیز تیمار F۷، افزایش ویژگی های رویشی، عملکرد و محتوی نیتروژن دانه را به دنبال داشت. در مجموع، افزایش دسترسی به آب هم گام با کاربرد تلفیقی کودها بهبود ویژگی های رویشی، عملکرد و اجزای عملکرد کنجد را به دنبال داشت.

کلیدواژه ها:

تنش خشکی ، شاخص برداشت ، عملکرد پروتئین ، قارچ مایکوریزا ، ویژگی های رشدی