تحلیل الگوی فضایی پرفشار جنب حاره بر روی آسیا و آفریقا

به منظور بررسی زمانی و مکانی پرفشار جنب حاره بر منطقه آسیا- آفریقا، از داده های دوباره تحلیل شده میانگین ماهانهNCEP/NCAR با تفکیک افقی ۵/۲ درجه استفاده شد. ارتفاع ژئوپتانسیل و مولفه های مداری و نصف النهاری باد در ترازهای ۱۰۰۰، ۵۰۰، ۲۰۰ و۱۰۰ هکتوپاسکال در یک دوره ۳۰ ساله (۱۹۷۱-۲۰۰۰) برای تعیین ویژگیهای جغرافیایی مرکز پرفشار، فراوانی آن و تعیین جایگاه خط پشته در محدوده ۷۰ درجه غربی تا ۱۲۰ درجه شرقی از آوریل تا اکتبر مطالعه شده قرار گرفت. نتایج نشان می دهد که تفاوت آشکاری در موقعیت استقرار مرکز پرفشار جنب حاره در ترازهای زیرین، میانی و فوقانی وردسپهر وجود دارد؛ به طوری که پرفشار جنب حاره ای آزور در شرق اقیانوس اطلس شمالی در تراز زیرین، پرفشار شمال غرب آفریقا و عربستان در تراز میانی و پرفشار تبت در تراز فوقانی وردسپهر به صورت مراکزی مستقل جای گرفته، در صورتی که مرکز پرفشار ایران هم در تراز میانی و هم فوقانی وردسپهر مشاهده می شود. الگوی موقعیت جغرافیایی مرکز پرفشار در فصل تابستان در ترازهای ۱۰۰۰ ، ۵۰۰ ، ۲۰۰ و ۱۰۰ هکتوپاسکال بترتیب یک مدی (شرق اقیانوس اطلس)، سه مدی(شمال غرب آفریقا-عربستان- ایران)، پراکنده(از جنوب چین تا غرب ایران) و دو مدی(فلات تبت- فلات ایران) است. بیشینه عرض جغرافیایی خط پشته پرفشار جنب حاره در تمامی ترازها مربوط به ماه اوت است که در تراز ۵۰۰ ، ۲۰۰ و۱۰۰هکتوپاسکال بترتیب روی ضلع شمالی فلات تبت، منطقه وسیعی از شرق تا غرب آسیا و ایران قرار گرفته است. بیشترین جهش خط پشته از نظر عرض جغرافیایی در سه تراز ۵۰۰ ، ۲۰۰ و ۱۰۰ هکتوپاسکال از ماه ژوئن به ژوییه است که در امتداد برخی نصف النهارها حتی به ۱۰ درجه نیز می رسد.

کلیدواژه ها:

Subtropical anticyclone ، summertime climate ، Iranian anticyclone ، Azores high ، ridgeline ، پرفشار جنب حاره ، اقلیم تابستانه ، پرفشار ایران ، پرفشار آزور ، خط پشته