تحلیل جامعه شناختی اخلاق و هویت دانشگاهی در دوران کرونا؛ یک مطالعه ترکیبی

با شیوع ویروس کرونا در ایران و جهان، دانشگاه ها در شرایطی ناچار به تعطیلی و اجرای بدون برنامه ریزی برنامه آموزش های الکترونیکی شدند که نه ساختارهای لازم را در اختیار داشتند و نه اساتید و دانشجویان آمادگی های لازم را کسب کرده بودند. هدف اصلی این پژوهش بررسی ادراکات و تجربه زیسته استادان و دانشجویان دانشگاه اصفهان از وضعیت «هویت دانشگاهی» و «تعهد هنجاری» در اجتماعات علمی مجازی در دانشگاه اصفهان است. از لحاظ روش شناختی، این پژوهش، رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) را برای مطالعه موضوع مورد بررسی انتخاب کرده است. در بخش کیفی، از روش «پدیدارشناسی» استفاده شده است. در مرحله کمی ثانویه، برای گردآوری اطلاعات مورد نیاز، با استفاده از شیوه نمونه گیری سهمیه ای، ۳۹۰ نفر برای مصاحبه انتخاب شدند و توسط پرسشنامه ای با سوالات بسته مورد مصاحبه قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که مهم ترین آسیب های مربوط به تعهد هنجاری در دانشگاه اصفهان عبارت اند از: عدم صداقت علمی، نقض حریم خصوصی، حضور صوری و غیرواقعی، ناهنجاری در ارزشیابی و سوء استفاده از فناوری. همچنین با کاستی هویت دانشگاهی در دوره آموزش مجازی مواجه هستیم که در قالب ضعف هویت دانشگاهی فردی و جمعی و کاستی حضور اجتماعی متبلور شده است. در واقع، آموزش مجازی، توانایی توسعه اجتماع اخلاقی و هنجارمند کردن مسائل و روش ها را در اجتماعات دانشگاهی نداشته است و منجر به ضعف هویت دانشگاهی در بین استادان و دانشجویان شده است. به نظر می آید اخلاقیات دانشگاهی و هویت سیال کنشگران آکادمیک در عرصه سایبر اساسا نیازمند طراحی کدهایی جدید است که نمی تواند به صورت بخشنامه ای و از بالا به پایین تنظیم شود.

کلیدواژه ها:

آموزش مجازی ، هویت دانشگاهی ، تعهد هنجاری ، روش تحقیق ترکیبی ، دانشگاه اصفهان