مداخله مبتنی بر تعامل والد-کودک: تاثیر آن بر رابطه مادر و کودک با اختلال کم توجهی/ بیش فعالی

اختلال نقص توجه/بیش فعالی (ADHD) اختلالی است که کودک در آن مبتلا به پرتحرکی، بی توجهی و رفتارهای ناگهانی می باشد و نشان دادن این علائم می تواند رابطه کودک با افراد دیگر مانند خانواده، دوستان و غیره دچار مشکل سازد. رابطه کودک مادر از مواردی است که می تواند روی جنبه های مختلف سلامتی هر دو تاثیر داشته باشد. هدف از پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی مداخله مبتنی بر تعامل والد- کودک بر رابطه مادر و کودک با اختلال کم توجهی بیش فعالی بود. این پژوهش از نوع تحقیق نیمه آزمایشی با طرح دو گروهی پیش آزمون- پس آزمون با گروه آزمایش و کنترل بود. برای اندازه گیری متغیرها از مقیاس درجه بندی اختلال کم توجهی بیش فعالی SNAP-IV (سوانسون، نولان و پلهام، ۱۹۸۰)، مقیاس تعامل والد- کودک (پیانتا، ۱۹۹۴) بهره گرفته شد. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان دارای اختلال نقص توجهی- بیش فعالی ۷ تا ۱۱ سال و مادران آنها در شهر تهران بودند. نمونه آماری این پژوهش را ۶۰ نفر از کودکان ۷ تا ۱۱ ساله، با اختلال کم توجهی بیش فعالی از نوع ترکیبی و مادران آنها تشکیل دادند که از طرف روانپزشک با تشخیص ADHD به کلینیک های منطقه یک و دو تهران مراجعه کرده بودند که با ارجاع از طرف روانپزشک و با اجرای مقیاس درجه بندی اختلال کم توجهی/ بیش فعالی SNAP-IV بر روی کودکان، تشخیص ADHD گرفته بودند. در ادامه گروه آزمایش به مدت ۱۴ جلسه یک ساعته و هفته ای سه جلسه تحت آموزش تعامل والد-کودک قرار گرفتند. نتایج، تفاوت معنادار بین گروه آزمایش و کنترل را نشان داد. همچمین، مداخله مبتنی بر تعامل والد- کودک در گروه آزمایش توانایی حل تعارض، عدم وابستگی کودک به مادر و نزدیک بودن آنها را افزایش داد ( ) و این فزونی در میانگین نمره پس آزمون نزدیکی مادر-کودک بیشتر از دیگر مولفه ها بوده است. بر اساس یافته ها، اجرای برنامه آموزش جلسات تعامل والد-کودک می تواند در کاهش تعارض و وابستگی و افزایش صمیمیت بین مادر و کودک با اختلال کم توجهی/ بیش فعالی موثر باشد. درمانگران و آموزشگران می توانند با اجرای این برنامه در جهت بهبود روابط مادر-کودک (توانایی حل تعارض، عدم وابستگی کودک-مادر و نزدیکی آنها) و در نهایت سلامت هر دو قدم بردارند.