اندازه دولت و رشد اقتصادی در ایران: رهیافت علیت گرنجر مارکوف سوئیچینگ

بیش از یک قرن است که رابطه علی بین اندازه دولت و رشد اقتصادی، به یک موضوع چالش ­برانگیز در حوزه اقتصاد بخش عمومی تبدیل شده، با این وجود، هنوز هیچ گونه اجماع نظری و یا تجربی بین اقتصاددانان در این خصوص شکل نگرفته، و در این راستا، به نظر می­ رسد، بهترین روش در پاسخگویی به این تناقضات نظری و تجربی، بررسی تجربی رابطه علی بین اندازه دولت و رشد اقتصادی به صورت مجزا در هر کشوری است. بر این اساس، مطالعه حاضر با هدف لحاظ مساله نایکنوایی و مقتضیات زمانی در تحلیل­ ها، با استفاده از رهیافت علیت گرنجر مارکوف سوئیچینگ و داده ­های دوره زمانی ۱۳۹۶-۱۳۴۴، به بررسی رابطه علی بین اندازه دولت و رشد اقتصادی در ایران پرداخته است. یافته­ های این مطالعه، ضمن تایید وجود یک رابطه علی یک­طرفه غیرخطی، از اندازه دولت به رشد اقتصادی، نشان می­دهد که اندازه دولت در قالب یک ساختار دو رژیمی (رژیم صفر: سال­های ۱۳۶۱-۱۳۴۵ و رژیم یک: سال­های ۱۳۹۶-۱۳۶۲)، اثر منفی و معنادار بر رشد اقتصادی داشته، اگرچه این اثر منفی در رژیم یک نسبت به رژیم صفر، بزرگتر بوده، و این اثر منفی بزرگتر، می­تواند ریشه در این واقعیت داشته باشد که سهم مخارج جاری از کل مخارج دولت در سال­ های مربوط به رژیم یک (نسبت به رژیم صفر)، به صورت محسوسی بزرگتر بوده، و نهایتا - برخلاف قانون واگنر - در این مطالعه، شواهدی دال بر اثرگذاری مثبت و معنادار رشد اقتصادی بر اندازه دولت در اقتصاد ایران مشاهده نشده است.

کلیدواژه ها:

Government Size ، Economic Growth ، Granger Causality ، Markov Switching ، Iran ، اندازه دولت ، رشد اقتصادی ، علیت گرنجر ، مارکوف سوئیچینگ ، ایران