ارزیابی کاربست اصول روش نظریه زمینه ای در پژوهش های فارسی زبان برنامه ریزی و طراحی شهری

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 105

فایل این مقاله در 18 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_URBS-13-52_002

تاریخ نمایه سازی: 11 دی 1403

چکیده مقاله:

در سال های اخیر استفاده از روش نظریه زمینه ای در نظام های علمی مرتبط با محیط ساخته شده و به طور خاص طراحی و برنامه ریزی شهری افزایش یافته است. از طرفی، عدم توجه کافی پژوهشگران به مبانی و ملاحظات روش شناختی نظریه زمینه ای و خوانش های آن، گاهی به گونه ای از روش شناسی با خوانش های التقاطی منجر شده که فاقد و ناقض ماهیت روش نظریه زمینه ای و ملاحظات اولیه خوانش موردنظر از آن بوده است. با این وجود، بررسی و ارزیابی کیفیت این گونه پژوهش ها در نظام های علمی مرتبط با محیط ساخته شده و به طور خاص طراحی و برنامه ریزی شهری کمتر انجام شده است. از این رو هدف مطالعه حاضر، ارزیابی نظام مند مطالعه های انجام شده با استفاده از روش نظریه زمینه ای در برنامه ریزی و طراحی شهری به منظور شناخت استفاده اصولی از این روش در این عرصه از دانش و ارائه پیشنهاداتی برای کاربردهای آتی است. در این راستا  انتخاب پژوهش های مورد بررسی با جست وجوی نظام مند مقالات منتشر شده در پایگاه های معتبر علمی فارسی زبان با استفاده از روش مرور نظام مند انجام شده است. پس از غربالگری مطالعات موجود بر اساس معیارهای مشخص شده، ۴۴ مطالعه منتشر شده تا سال ۱۳۹۹ انتخاب و بر اساس معیارهای ارزیابی روش نظریه زمینه ای مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج ارزیابی روش شناختی پژوهش های انجام شده مبتنی بر روش نظریه زمینه ای نشان داد با وجود اقبال فزاینده به استفاده از این روش در مطالعات حوزه برنامه ریزی و طراحی شهری، بسیاری از این پژوهش ها در کاربست کامل و دقیق اصول و مراحل روش نظریه زمینه ای و خوانش های آن ناموفق بوده اند و نتیجه آنها به جای نظریه به عنوان دستاورد مورد انتظار از کاربست این روش به صورت دیاگرام، مدل و چارچوب مفهومی تنزل پیدا کرده است. همچنین نتایج بررسی حاضر نشان داد بهره گیری صرف برخی پژوهش ها از مجموعه ای از تکنیک های روش نظریه زمینه ای مانند کدگذاری و یا نگارش یادداشت های تحلیلی و غفلت از فرایندهای مهمی از قبیل نمونه گیری نظری، مقایسه مستمر و تحلیل عمیق مقوله ها موجب شده تا این مطالعه ها از عرصه توصیف فراتر نرفته و ضمن اکتفا به ارائه تم ها و روایت های تشریحی، کمتر به تولید نظریه به عنوان هدف روش نظریه زمینه ای دست یابند. بر اساس یافته های این مقاله، ارتقای کیفیت پژوهش های مبتنی بر روش نظریه زمینه ای در حوزه برنامه ریزی و طراحی شهری نیازمند شناخت صحیح پژوهشگران از ماهیت، ویژگی ها و اصول نظریه زمینه ای و آگاهی عمیق از خوانش های این روش و تفاوت های آنها به منظور تناسب سنجی و توجیه انتخاب خوانش مناسب بر اساس اهداف و ویژگی های پژوهش است.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

بهادر زمانی

دانشیار، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.

احسان بابائی سالانقوچ

دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، دانشکده شهرسازی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Aeeni, M., & Abdolhosseinzadeh, M. (۲۰۱۷). Analyzing the Quality of ...
  • Afsari, A., Seyed Al-Hosseini, s. m., Daneshvar, M., & Seghatoleslami, ...
  • Ali, N., May, S., & Grafton, K. (۲۰۱۸). A systematic ...
  • Amsteus, M. N. (۲۰۱۴). The validity of divergent grounded theory ...
  • Azadfallah, Z., Karkabadi, Z., & Arghan, A. (۲۰۲۰). The role ...
  • Azizi, M. M., Zebardast, E., & Bornafar, M. (۲۰۱۹). Conceptualizing ...
  • Babaei Salanghooch, E., Masoud, M., & Rabiei, K. (۲۰۱۸). Explaining ...
  • Babaei Salanghooch, E., Massoud, M., & Rabie, K. (۲۰۱۸). Explaining ...
  • Bach, S., & Dorostkar, E. (۲۰۱۷). Making the Soundscape Map ...
  • Bainbridge, R., Whiteside, M., & McCalman, J. (۲۰۱۳). Being, knowing, ...
  • Belfrage, C., & Hauf, F. (۲۰۱۷). The gentle art of ...
  • Belfrage, C. A., & Hauf, F. (۲۰۱۵). Operationalizing cultural political ...
  • Belgrave, L. L., & Seide, K. (۲۰۱۹). Grounded theory methodology: ...
  • Birks, M., & Mills, J. (۲۰۱۵). Grounded theory: A practical ...
  • Bryant, A. (۲۰۰۹). Grounded theory and pragmatism: The curious case ...
  • Bryant, A. (۲۰۱۷). Grounded theory and grounded theorizing: Pragmatism in ...
  • Charmaz, K. (۲۰۰۰). Grounded theory: Objectivist and constructivist methods. In ...
  • Charmaz, K. (۲۰۰۳). Grounded Theory. In J. Smith (Ed.), Qualitative ...
  • Charmaz, K. (۲۰۰۶). Constructing grounded theory: A practical guide through ...
  • Charmaz, K. (۲۰۰۸). Constructionism and the grounded theory method. In ...
  • Charmaz, K. (۲۰۱۴). Constructing grounded theory. sage ...
  • Charmaz, K. (۲۰۱۷). Special invited paper: Continuities, contradictions, and critical ...
  • Charmaz, K., & Belgrave, L. (۲۰۱۲). Qualitative interviewing and grounded ...
  • Cheer, K., MacLaren, D., & Tsey, K. (۲۰۱۵). The use ...
  • Christiansen, O. (۲۰۰۷). A simpler understanding of classic GT: How ...
  • Clarke Adele, E. (۲۰۰۵). Situational analysis: Grounded theory after the ...
  • Clarke, A. E., Friese, C., & Washburn, R. S. (۲۰۱۸). ...
  • Clarke, A. E., Washburn, R., & Friese, C. (۲۰۱۶). Situational ...
  • Coffey, A. (۱۹۹۶). Making sense of qualitative data: Complementary research ...
  • Corbin, J., & Strauss, A. (۱۹۹۰). Basics of qualitative research. ...
  • Corbin, J., & Strauss, A. (۱۹۹۸). Basics of qualitative research ...
  • Corbin, J., & Strauss, A. (۲۰۱۴). Basics of qualitative research ...
  • Czarniawska-Joerges, B. (۲۰۰۷). Shadowing: And other techniques for doing fieldwork ...
  • Dadashpoor, H., & Arasteh, M. (۲۰۱۷). Understanding Spatial Relationships of ...
  • Daneshvar, M., Ghaffari, A., & Majedi, H. (۲۰۱۹). A Grounded ...
  • Denzin, N. K. (۲۰۰۷). Grounded theory and the politics of ...
  • Dey, I. (۲۰۰۳). Qualitative data analysis: A user friendly guide ...
  • Dunne, C. (۲۰۱۱). The place of the literature review in ...
  • Fallahi, A., & Aslani, F. (۲۰۱۶). Reconstruction of Bazaar District, ...
  • Flick, U. (۲۰۱۸). Doing Grounded Theory. Sage ...
  • Ganjloo, A., & Saeedi Mofrad, S. (۲۰۱۹). Analysis the position ...
  • Glaser, B. (۱۹۷۸). Theoretical sensitivity. Sociology Press ...
  • Glaser, B., & Strauss, A. (۱۹۶۷). The discovery of grounded ...
  • Glaser, B. G. (۱۹۹۲). Basics of Grounded Theory Analysis: Emergence ...
  • Glaser, B. G. (۱۹۹۳). Examples of grounded theory: A reader. ...
  • Glaser, B. G. (۱۹۹۸). Doing grounded theory: Issues and discussions. ...
  • Glaser, B. G., & Strauss, A. L. (۱۹۷۹). Awareness of ...
  • Glasser, B. (۱۹۹۲). Basics of grounded theory analysis: Emergence vs. ...
  • Goharinasab, E., Zabihi, H., & Toghyani, S. (۲۰۱۹). An inquary ...
  • Goldkuhl, G., & Cronholm, S. (۲۰۱۰). Adding theoretical grounding to ...
  • Goulding, C. (۱۹۹۸). Grounded theory: the missing methodology on the ...
  • Gurd, B. (۲۰۰۸). Remaining consistent with method? An analysis of ...
  • Hesam, M., & Aghaeizadeh, E. (۲۰۱۷). Identifying the Challenges Rasht ...
  • Hesam, M., & Aghaeizadeh, E. (۲۰۱۸). Examination of the Reasons ...
  • Hesam, M., Aghaeezadeh, E., & Rezaali, M. (۲۰۱۸). The Obstacles ...
  • Hosseini Siahgoli, M., & Ghadami, M. (۲۰۱۶). The factors affecting ...
  • Houshmand, M., Saeede Zarabadi, Z. S., Majedi, H., & Nouri, ...
  • Hutchison, A. J., Johnston, L., & Breckon, J. (۲۰۱۱). Grounded ...
  • Joudi Gollar, p., & Sharifzadegan, M. H. (۲۰۲۰). Manifestation of ...
  • Joudi Gollar, P., & Sharifzadegan, M. H. (۲۰۱۹). The Institutional ...
  • Karimimoshaver, M., Sajjadzadeh, H., & Troosheh, H. (۲۰۲۰). The relationship ...
  • Khorshidian, E., Mohammadnia Gharaee, F., & Ostadi, M. (۲۰۱۹). Identifying ...
  • Lak, A. (۲۰۱۵a). Experience of Re-establishing Place Attachment in Post-Earthquake ...
  • lak, A. (۲۰۱۵b). Bam Earthquake and Neighborhoods’ Residents’Understanding of Meaning ...
  • lak, A., & Gholampour, A. (۲۰۱۵). Understanding the Meaning of ...
  • Mahmoudi Azar, S., & Davoudpour, Z. (۲۰۱۸). Urban Branding for ...
  • Mansoori, K., Masoud, M., & Izadi, M. S. (۲۰۱۹). Recognition ...
  • Martin, P. Y., & Turner, B. A. (۱۹۸۶). Grounded Theory ...
  • Matavire, R., & Brown, I. (۲۰۱۳). Profiling grounded theory approaches ...
  • Mills, J., Bonner, A., & Francis, K. (۲۰۰۶). The Development ...
  • Mohamadnia, M., Daneshpour, S. A., & Seyedalhosseini, S. M. (۲۰۱۹). ...
  • Montgomery, P., & Bailey, P. H. (۲۰۰۷). Field Notes and ...
  • Morse, J. M. (۲۰۱۶). Tussles, tensions, and resolutions. In J. ...
  • Mottaqi, T., Rafi‘eian, M., & Saremi, H.-r. (۲۰۲۲). Stakeholder Conflict ...
  • Nouri, M. j., & Etessam, I. (۲۰۱۷). Why Pedestrianization Projects ...
  • Oliver, C. (۲۰۱۲). Critical realist grounded theory: A new approach ...
  • Pourhosein Roshan, H., & Dadashpour, H. (۲۰۱۸). Women Perception Of ...
  • Rafipour, S., Dadashpour, H., & Taghvaee, A. A. (۲۰۱۷). A ...
  • Rastegar, E., Motiee Langaroudi, S. H., Dadvar Khani, F., Faraji ...
  • Razzaghi Asl, S., Mahdavinia, M., Faizi, M., & Daneshpour, A. ...
  • Redman-MacLaren, M., & Mills, J. (۲۰۱۵). Transformational grounded theory: Theory, ...
  • Saadati, S. P., Mozafar, F., & Hojat, I. (۲۰۱۸). Identifying ...
  • Sadeghzadeh, S., Golkar, K., Ghaffari, A., & Lak, A. (۲۰۲۰). ...
  • Saremi, H., Khosravi, N., & Safavi, A. (۲۰۲۰). Understanding Tourism ...
  • Schatzman, L. (۱۹۹۱). Dimensional analysis: Notes on an alternative approach ...
  • Schwandt, T. A. (۱۹۹۷). Qualitative inquiry: A dictionary of terms. ...
  • Sharifzadegan, M. H., & Ghanouni, H. (۲۰۱۷). A Theoretical Analysis ...
  • Sobhiyah, M. H., & Radaiee, A. (۲۰۱۵). The Realization of ...
  • Soleimani, M., & Mandgary, K. (۲۰۱۶). Iranian traditional home aesthetics: ...
  • Strauss, A. (۱۹۹۴). Grounded Theory Method ology: An Overview. In ...
  • Tan, J. (۲۰۱۰). Grounded theory in practice: Issues and discussion ...
  • Tayyebi, A., & Zekavat, K. (۲۰۱۷). Exploring Iranian Tourists’ Image ...
  • Thornberg, R. (۲۰۱۲). Informed grounded theory. Scandinavian journal of educational ...
  • Thornberg, R., & Charmaz, K. (۲۰۱۱). Grounded Theory. In S. ...
  • Timonen, V., Foley, G., & Conlon, C. (۲۰۱۸). Challenges when ...
  • Tonekaboni, B., & Shahabian, P. (۲۰۱۸). Recognition of Social and ...
  • Tonekaboni, B., Shahabian, P., & Modiri, A. (۲۰۱۸). Recognition and ...
  • Vahidi Borji, G., Nourian, F., & Azizi, M. (۲۰۱۷). The ...
  • Wuest, J. (۱۹۹۵). Feminist grounded theory: An exploration of the ...
  • نمایش کامل مراجع