نشانه معناشناسی دیوان حافظ و دیوان شرقی- غربی گوته با تکیه بر نقاشی های محمود فرشچیان و فرانس زاور سیم

حافظ، شاعر و غزل سرای مشهور ایرانی چنان شهرت بالایی داشته است که گوته نویسنده و شاعر معروف آلمانی پس از آشنایی با غزلیات حافظ، دیوان شرقی- غربی خود را به تبعیت از دیوان او نگاشته است. این وجه اشتراک اشعار میان دیوان گوته و حافظ، در ادامه تصویرسازی های که از این دو دیوان خلق شده است، در پژوهش فوق مورد بررسی نشانه معناشناسی قرار گرفته است. گرمس نظریه پرداز نشانه معناشناسی بر آن عقیده است که از ظاهر متن باید گذشت و به عمق آن پی برد. از این رو است که، بررسی نشانه معناشناسی نوعی بررسی برای کشف و تجزیه تحلیل میان متون و تصاویر به شمار می رود. تحقیق پیش رو یک تحقیق توصیفی تحلیلی از نوع کیفی است. گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای است. ابزار گردآوری اطلاعات به صورت بررسی تصاویر و متون نگارشی بوده است. جامعه آماری آثار محمود فرشچیان برگرفته از دیوان حافظ و آثار تصویرگر آلمانی-اتریشی فرانس زاور سیم برگرفته از دیوان شرقی- غربی گوته است.۶ نقاشی از دو تصویرگر غربی و شرقی، از منظر نشانه معناشناسی با متن شعر مورد بررسی قرار گرفته شده، ۱۰ نماد مشترک: پیر سالک، عاشق و معشوق، گیاه و حیوان و اشیا، مکان تصویر، بهشت، البسه، سبک، تکنیک، رستگاری نهایی و نوع روایتگری، نمادهای قالب بوده است. گوته شیفته ی حافظ است و حافظ شیفته ی قرآن و عرفان، از اینرو است که، در بیان آثار نقاش غربی و استاد فرشچیان به جهت نوع دیدگاه و فرهنگ زیستی هر کدام برداشت در ظاهر یکسان و در باطن متفاوتی از اشعار داشته اند.

کلیدواژه ها:

نشانه معناشناسی ، تصویرگری ، دیوان حافظ ، دیوان شرقی-غربی ، گوته