بررسی ارتباط سواد سلامت و تشخیص زودرس سرطان کولورکتال در سالمندان شهرکرد

مقدمه: سطح سواد سلامت در همه افراد یکسان نیست و درگروه سالمندان، مهاجران و دارای وضعیت اقتصادی پایین، سطح سواد سلامت کمتر است. باتوجه به اهمیت سواد سلامت و کسب اطلاعات سودمند و انجام رفتارهای غربالگری در سالمندان، مطالعه  حاضر با هدف تعیین ارتباط بین سواد سلامت و تشخیص زودرس سرطان کولورکتال در سالمندان شهرکرد انجام شده است. مواد و روش کار: این مطالعه به صورت مقطعی از نوع توصیفی - تحلیلی در سال ۱۴۰۲ به بررسی سطح سواد سلامت و انجام غربالگری سرطان کولورکتال در ۳۵۱ نفر از سالمندان شهرکرد (که در سامانه سیب اطلاعات آن ها به طور کامل ثبت شده بود)، پرداخت. روش نمونه گیری به صورت تصادفی بود، پس از جمع آوری اطلاعات با استفاده از پرسشنامه استاندارد سواد سلامت و چک لیست انجام آزمایش تشخیص زودرس، با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه  ۲۵ و بهره گیری از آزمون های توصیفی و تحلیلی، داده های مطالعه  در سطح معنی داری کمتر از ۰/۰۵ تحلیل شد.    یافته ها: میانگین  (انحراف معیار) سنی سالمندان شرکت کننده در مطالعه (۵/۷۵) ۶۷/۰۸ سال بود. میانگین (انحراف معیار) نمره سواد سلامت در سالمندان شرکت کننده در مطالعه  (۱۲/۵۳) ۶۰/۶۵ به دست آمد. ۵۱/۶ درصد سالمندان، آزمایش مرتبط با تشخیص زودرس سرطان کولورکتال را انجام داده بودند. میانگین نمره سواد سلامت در مردان بیشتر بود. افراد متاهل، دارای شغل آزاد، تحصیلات دانشگاهی، در سالمندان دارای سابقه بیماری در خانواده سواد سلامت بالاتری داشتند بین میانگین نمره سواد سلامت و تشخیص زودرس سرطان کولورکتال ارتباط معنادار وجود داشت. نتیجه گیری: بهبود سواد سلامت ممکن است راهبرد موثری در بهبود و ارتقای تشخیص زودرس سرطان کولورکتال در سالمندان باشد. بنابراین تدوین رسانه ها و مواد آموزشی ساده و قابل فهم همراه با تصاویر مناسب و همچنین مداخلات آموزشی کارآمد برای افراد با سواد سلامت ناکافی می تواند گامی موثر برای توسعه مهارت های سواد سلامت و مشارکت بیشتر سالمندان برای انجام رفتارهای غربالگری و در نهایت ارتقای سلامت در جامعه باشد.

کلیدواژه ها:

health literacy ، colorectal cancer ، early diagnosis ، elderly ، سواد سلامت ، سرطان کولورکتال ، تشخیص زودرس ، سالمندان