بررسی اوضاع ادبی قلمرو سلجوقیان کرمان با تکیه بر متون تاریخی و دواوین اشعار (۵۸۳-۴۴۲ه.ق) .

زمینه/هدف: با تامل در متونی همچون بدایع­الازمان فی وقایع کرمان، عقدالعلی للموقف الاعلی و دیوان اشعار شاعران کمتر شناخته شده­ای همچون ازرقی هروی، ابواسحاق ابراهیم غزی، عبدالملک برهانی نیشابوری، ابوالهیجا مقاتل بن عطیه بکری و حکیم سراج­الدین ابومحمد عثمان مختاری می­توان به مطالب ارزشمندی در باب کرمان طی قرون پنجم و ششم هجری قمری و همچنین مدح برخی از دولتمران سلجوقی کرمان دست یافت. حکومتی که اگرچه نسبت به سلسله قدرتمند سلجوقیان بزرگ در ایران، کمتر شاخته شده و بر روی آن پژوهش­های مختصری صورت گرفته است، اما بعضی از دولتمردانش حامی زبان و ادبیات فارسی بوده و در رواج بازار شعر و ادب فارسی در سرزمین کرمان نقشی اساسی داشته­اند. روش/ رویکرد: مقاله حاضر با استفاده از روش بررسی­های تاریخی و با رویکرد توصیفی- تحلیلی در پی اثبات اوضاع ادبی کرمان در دوران سلجوقیان است. در همین راستا پرسش اصلی نوشتار حاضر، عبارت است از اینکه نوع رویکرد دولتمردان سلجوقی کرمان نسبت به شعر و ادب فارسی چگونه بوده و شاعران و مداحان دربار آنان چگونه از این دولتمردان یاد کرده­اند؟ یافته ها/ نتایج: یافته­های پژوهش حاکی از آن است که برخی از دولتمردان سلجوقی کرمان و به ویژه وزیر کاردان این حکومت، صاحب ناصرالدین ابوعبدالله مکرم بن علاء، ضمن فراهم ساختن امنیت، آرامش و رفاه عمومی، نقشی برجسته و چشمگیر در رشد، شکوفایی و اعتلای جایگاه زبان و شعر فارسی در دربار و قلمرو حکومت مزبور داشته­اند. مساله­ای که موجبات ورود بسیاری از ادبا و شاعران به کرمان را فراهم نموده و آنان نیز در متون نثر و دیوان اشعار خود به مدح دولتمردان سلجوقی پرداخته اند.

کلیدواژه ها:

کرمان ، سلجوقیان ، متون تاریخی ، شعر فارسی ، شاعران ، ممدوحان