بررسی جنبه های زیباشناختی معارف از دیدگاه صورتگرایی (فرمالیسم )

معارف بهاء ولد از جمله نثرهای صوفیانه فارسی است که به دلیل سبک منحصر به فرد و اسلوب بیانی خاص در توصیف عوالم روحی و احوال عرفانی نویسنده اش ، برجستگی و امتیازی خاص یافته است . این اثر که یادداشتهای تنهایی بهاء و نیز دفتر ثبت شادیها و احوال روحانی وی است از منظری زیباشناختی دارای جلوه ها و ویژگیهایی است که نه تنها در چارچوب بوطیقاهای (نظریه های ادبی) کهن نمی گنجد بلکه بررسی دقیق آن را از دیدگاه نظریه های ادبی جدید - از جمله صورتگرایی - پذیرفتنی و منطقی تر ساخته است . صراحت و صمیمیت در بیان عواطف روحی و مکنونات قلبی ، ابهام شاعرانه و عادت ستیزیهای زبانی و معنایی در بیان عوالم رازناک روحی ، الهامها رویتها و مکاشفه ها، گریز از زبان علمی و رسمی و نگارش خود به خود یادداشتها بدون طرح و اندیشه قبلی ، جهشها و چرخشهای ناگهانی کلام ، صور خیال تازه و بدیع ، همه و همه از دیدگاه صورتگرایان ، جزو شگردهایی است که از زبان خودکار و معیار, آشنایی زدایی کرده ، موجب شاعرانگی زبان اثر می گردد. این مقاله جنبه های زیباشناختی معارف را از این دیدگاه مورد بررسی قرار داده است .

کلیدواژه ها:

: Bahaoulvalad ، Ma’aref ، mystical prose ، defamiliarization ، Formalism. ، بهاء ولد ، معارف ، نثر صوفیانه ، آشنایی زدایی ، صورتگرایی .