نقد و بررسی قصه عامیانه «کله» بر پایه نظریات ریخت شناسی ولادیمیر پراپ

ساخت­­­گرایان روابط متقابل میان اجزای سازنده هر متن را تجزیه و تحلیل می­کنند تا کوچک­ترین واحد ساختاری آن را کشف کنند. در مقاله حاضر به نقد و بررسی ساختار قصه «­کله­» از قصه­های عامیانه لرستان بر اساس نظریات ریخت­شناسی پراپ می­پردازیم. به این منظور ابتدا به بحث ساخت­گرایی و تبیین روش کار پراپ و سپس به بررسی حرکت­ها و انواع قهرمانان قصه می­پردازیم. این قصه دو­­­حرکتی است و دو نوع قهرمان یعنی قهرمان قربانی و قهرمان جست­وجو­­گر دارد. ساختار کلی قصه با اندک جابه­جایی­هایی با الگوی ریخت­شناسی پراپ مطابقت دارد. ضمن اینکه شاهد تفاوت خویشکاری آخر این قصه با خویشکاری آخر الگوی پراپ هستیم. از آن­جا که هدف ساخت­گرایی درک جهان­بینی نهفته در پشت پدیده­­هاست، در بخش پایانی مقاله با تحلیل بن­مایه­­های مهم داستان و مفاهیمی همچون تقدیر­­گرایی و زروانیسم، باکره­زایی، تولد غیر­متعارف و کودک رهاشده، ابعاد اسطوره­ای قصه روشن شده­­ است

کلیدواژه ها:

“ Head” folk tale ، Morphology ، Propp ، Function ، Content ، Myth. ، قصه عامیانه «کله» ، ریخت شناسی ، پراپ ، خویشکاری ، بن مایه ، اسطوره.