تحلیل بازتاب بن مایه های گیاهی در آیین های مردمان کهگیلویه وبویراحمد

آیین­ها ازجمله مناسکی هستند که سبب گردهمایی مردم و حفظ و بازتولید بن­مایه­های فرهنگی در هر قوم می­شوند. در میان مردمان کهگیلویه­و­بویراحمد آیین­هایی وجود دارند که ضمن ریشه داشتن در ایران باستان، بن­مایه­های گیاهی را نیز نشان می­دهند؛ از جمله این آیین­ها که امروزه نیز گاه با همان سبک و سیاق گذشته انجام می­شود، می­توان به آیین پل­برون و شربه­خوانی، قربانی، بلاگردانی و چاله­گرم­کنون اشاره کرد. آیین پل­برون در فقدان همسر انجام می­شود که زنان موهای خود را پس از گشودن می­برند و در زیر درخت بلوط دفن می­کنند. در آیین قربانی، حیوان مورد نظر زیر درخت بلوطی در بالای کوه و یا در زیر بوته­ای در کنار رودخانه قربانی می­شود تا خون آن به نشانه باروری زمین ریخته شود. در آیین بلاگردانی نیز ضمن بستن تکه پارچه­هایی به درخت برای رفع چشم­زخم، از گیاهان کوهی نیز برای بلاگردانی استفاده می­شود. در آیین چاله گرم­کنان، ضمن بردن سبزه بر سر قبور در پیش از عید نوروز، آشی با هشت چوب بلوط پخته و در بین مردم اهالی تقسیم می­شود. هدف این پژوهش، تحلیل بن­مایه­های گیاهی در آیین­های مردمان کهگیلویه­و­بویراحمد، با توجه به جنبه­های ادبی این بن­مایه­ها در اشعار محلی آن هاست. این پژوهش به­شکل بنیادی، بر پایه مطالعات کتابخانه­ای میدانی و به روش تحلیل محتوای کیفی و مصاحبه­های نیمه­ساختاریافته انجام شده است. بسیاری از بن­مایه­های گیاهی مانند پل­بران، بلاگردانی و دود دادن، ریختن خون بر خاک در آیین قربانی و بردن سبزه بر سر، در آیین­های مردمان کهگیلویه­وبویراحمد نمودی اساطیری دارد که در فرهنگ ایران باستان یافت می­شود.

کلیدواژه ها:

Religion ، Rituals ، Plant Characteristics ، Kohgiloye Vobir Ahmad People. ، آیین ، مناسک ، بنمایههای گیاهی ، مردمان کهگیلویهوبویراحمد