متن شناسی دست نویس منحصربه فرد بخش دوم حماسه زمجی نامه

زمجی نامه نخستین دنباله منطقی ابومسلم نامه بوده و از دیدگاه داستانی، به نقل حوادثی پرداخته که پس از قتل ابومسلم خراسانی روی داده است. محتوای زمجی نامه بنابر دست نویس های موجود در سه بخش ترتیب یافته که تا امروز، تنها بخش نخست آن منتشر شده است. موضوع بخش نخست زمجی نامه، شرح احوال و مبارزات احمد بن محمد بن علی زمجی و دیگر هم رزمان اوست که پس از قتل ناجوانمردانه ابومسلم، علیه عباسیان خروج کرده و تا نابودی ابوجعفر، دومین خلیفه عباسی، پیش می روند و روایت با شهادت احمد زمجی پایان می پذیرد. اما بخش دوم و سوم زمجی نامه، موسوم به گلزار علی احمد زمجی و کوچک نامه که احوال فرزندان احمد زمجی و ابومسلم خراسانی را گزارش کرده است، هنوز بررسی نشده و به طبع نیز نرسیده اند. پژوهش حاضر، به روش استقرایی بر نقد نسخه منحصربه فرد بخش دوم زمجی نامه، گلزار علی احمد زمجی، متمرکز شده و یافته های خود را در دو بخش نسخه شناسی و متن شناسی عرضه کرده است. در بخش نخست، ابتدا مشخصات و رسم الخط تنها دست نویس این داستان در کتابخانه دانشگاه پنجاب لاهور به دست داده شده و سپس چند دست نوشته ناشناخته مرتبط دیگر با زمجی نامه معرفی شده که تاکنون محل توجه نبوده است. پس از آن، در بخش دوم با عنوان متن شناسی، ابتدا مشخصات داستان در شش بهره: وجه تسمیه، منشا پیدایش، راوی، زمان و محل تالیف، ساختار و زبان بررسی شده است. آن گاه عناصر داستانی جلد دوم زمجی نامه در هفت پاره: روایت، پی رنگ، زاویه دید، شخصیت، زمان و مکان، درون مایه و توصیف ارزیابی شده اند.

کلیدواژه ها:

Golzār Ali Ahmad Zamji ، codicology ، textual criticism ، story elements. ، گلزار علی احمد زمجی ، نسخه شناسی ، متن شناسی ، عناصر داستانی.