بررسی معناشناختی و نسبت سنجی اسماء الهی در حوزه آفرینش

سال انتشار: 1398
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 129

فایل این مقاله در 34 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_QHTS-6-12_004

تاریخ نمایه سازی: 5 دی 1403

چکیده مقاله:

بررسی، شناخت و نسبت سنجی اسماء الهی نقش بسزایی در فهم، ترجمه و تفسیر قرآن کریم دارد. در جستار حاضر، با روش توصیفی- تحلیلی، هشت نام الهی حوزه آفرینش؛ صانع، خالق، فاطر، مبدئ، منشئ، بدیع، بارئ، ذارئ، مورد بررسی قرار گرفته تا بر پایه کاربست ها در شعر و نثر عرب، بافت زبانی و روابط هم نشینی و جانشینی در قرآن کریم، احادیث معصومان، سخن لغت شناسان و مفسران، معنای دقیق و تفاوت های مفهومی و کاربردی آن ها  نمایان شود. این نام ها همگی بر اصل مفهوم آفرینش دلالت دارند، ولی هریک ویژگی مفهومی و کاربردی خویش را دارا است. "صانع" سازنده با دقت، علم و مهارت است. "خالق" به معنای آفریننده بر اساس اندازه و تقدیر است و با ربوبیت و رزق پیوستگی دارد. "فاطر" به معنای پدیدآورنده ای است که نیستی را می شکافد و با توجه به هم نشین هایش بر قدرت و عظمت خداوند دلالت دارد. "مبدئ"، با توجه به مفهوم متقابل آن (معید)، بر آفرینش آغازین دلالت دارد. "منشئ" پدیدآورنده رفعت بخش است. "بدیع" بر نوآوری و بی نیازی آفریدگار از ماده و صورت پیشین دلالت دارد. "بارئ" آفریدگاری است که خود از هر عیب و نقص منزه است و آفریدگانی به دور از عیب و ناراستی می آفریند. "ذارئ" آفریدگار  آفرینش پردامنه و پراکنده است.  بی گمان لازم است تفاوت مفهومی این نام ها ، در ترجمه، تفسیر و  استناد به آیات مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

The Divine names ، The Divine Creation ، The comparison of the Divine names ، Translation of the Holy Quran ، اسماء الهی ، آفرینش الهی ، نسبت سنجی اسماء الهی ، ترجمه اسماء الهی

نویسندگان

محمد سلطانی رنانی

Assistant Professor, University of Isfahan

لیلاسادات داوودی

Isfahan seminary student

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Arberry, A.J. The Koran Interpreted, New York: Macmillan Publishing Company. ...
  • Ahmad, Mohammad & Samira. The Koran Interpreted (nd.).. ...
  • Shaker, M.H. The Holy Quran, Qum: Ansaryan Publication. (۱۹۸۲).. ...
  • Pickthall, Mohammad Marmaduke. Translation of the Quran. Hyderabad-Deccan : Government ...
  • قرآن کریمابن اثیر، مبارک بن محمد جزری، النهایه فی غریب ...
  • ابن درید، محمد بن حسن، جمهره اللغه، بیروت: دارالعلم للملایین، ...
  • ابن سکیت، یعقوب بن اسحاق، الکنز اللغوی فی اللسان العربی، ...
  • ابن سیده، علی بن اسماعیل، المحکم والمحیط الاعظم، بیروت: دارالکتب ...
  • ابن عاشور، محمدطاهر، التحریر والتنویر، بیروت: موسسه التاریخ العربی، (۱۴۲۰ق) ...
  • ابن عباس، عبدالله بن عباس بن عبدالمطلب، مسائل ابن الازرق، ...
  • ابن عطیه، عبدالحق، المحرر الوجیز، بیروت: دارالکتب العلمیه، (۱۴۲۲ق) ...
  • ابن فارس، احمد، معجم مقاییس اللغه، قم: الاعلام الاسلامی، (۱۴۰۴ق) ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، بیروت: دارصادر، (۱۴۱۴ق) ...
  • ابن طیفور، احمد بن ابی طاهر، بلاغات النساء، قاهره: مدرسه ...
  • ابوحیان، محمد بن یوسف، البحر المحیط، بیروت: دارالفکر، (۱۴۲۰ق) ...
  • ازهری، محمد بن احمد، تهذیب اللغه، بیروت: داراحیاء التراث، (۱۴۲۱ق) ...
  • اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین، الاغانی، بیروت: دارالفکر، بی تا ...
  • بعلبکی، روحی، المورد (قاموس عربی-انکلیزی)، بیروت: دارالعلم للملایین، (۱۹۹۵م) ...
  • بهروز، اکبر، الوجوه والنظائر فی القرآن، تبریز: انتشارات دانشگاه تبریز، ...
  • بیضاوی، عبدالله بن عمر، انوارالتنزیل واسرار التاویل، بیروت: داراحیاء التراث، ...
  • ثعلبی، احمد بن محمد، الکشف والبیان، بیروت: داراحیاء التراث، (۱۴۲۲ق) ...
  • جوهری، اسماعیل بن حماد، الصحاح، بیروت: دارالعلم للملایین، (۱۳۷۶ق) ...
  • حییم، سلیمان، فرهنگ معاصر انگلیسی-فارسی، تهران: فرهنگ معاصر، (۱۳۸۱ش) ...
  • خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن وقرآن پژوهی، تهران، انتشارات ناهید، (۱۳۷۷ش) ...
  • درودآبادی، سیدحسین همدانی، شرح الاسماء الحسنی، قم: انتشارات بیدار، دوم، ...
  • دهخدا، علی اکبر، لغتنامه دهخدا، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، (۱۳۷۳ش) ...
  • دهلوی، شاه ولی الله، ترجمه قرآن دهلوی، سراوان: کتابفروشی نور، ...
  • رازی، فخرالدین محمدبن عمر، لوامع البینات، قاهره: مکتب الکلیات الازهریه، ...
  • ، مفاتیح الغیب، لبنان: داراحیاء التراث، (۱۴۲۰ق) ...
  • راغب اصفهانی، حسین، مفردات الفاظ القرآن، بیروت: دارالقلم، (۱۴۱۲ق). ...
  • ، تفسیر القرآن، طنطنا (مصر): کلیه الآداب، (۱۴۲۰ق) ...
  • رشیدرضا، محمد، تفسیرالمنار، بیروت: دارالمعرفه، (۱۴۱۴ق) ...
  • رضوانی، محمود عبدالرزاق، اسماء الله الحسنی، قاهره: مکتبه سلسبیل، (۱۴۲۶ق) ...
  • زبیدی، محمد بن محمد، تاج العروس، بیروت: دارالفکر، (۱۴۱۴ق) ...
  • زجاج، ابراهیم بن السری، معانی القرآن واعرابه، بیروت: عالم الکتب، ...
  • زمخشری، محمود بن عمر، اساس البلاغه، بیروت: دارصادر، (۱۹۷۹م) ...
  • ، الفائق فی غریب الحدیث، بیروت: دارالکتب العلمیه، (۱۴۱۷ق). ...
  • ، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، بیروت: دارالکتب العربی، (۱۴۰۷ق). ...
  • ، مقدمه الادب، تهران: موسسه مطالعات اسلامی، (۱۳۸۶ش) ...
  • سبزواری، محمد، ارشاد الاذهان الی تفسیرالقرآن، بیروت: دارالتعارف، (۱۴۱۹ق). ...
  • ، الجدید فی تفسیر القرآن المجید، بیروت: دارالتعارف، (۱۴۰۶ق). ...
  • ، شرح اسماء الحسنی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، (۱۳۷۲ش) ...
  • سیدرضی، محمد بن حسین موسوی، نهج البلاغه، مصحح: صبحی صالح، ...
  • شنتمری، یوسف بن سلیمان، اشعرالشعراء السته الجاهلیین، بیروت: دارالکتب العلمیه، ...
  • صاحب بن عباد، اسماعیل، المحیط فی اللغه، بیروت: عالم الکتب، ...
  • صادقی تهرانی، محمد، الفرقان فی تفسیرالقرآن والسنه، قم: نشر فرهنگ ...
  • ، ترجمان فرقان، قم: نشر شکرانه، (۱۳۸۸ش). صدوق، ابن بابویه ...
  • طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، لبنان: موسسه الاعلمی، (۱۳۹۰ق) ...
  • طبرانی، سلیمان بن احمد، تفسیر القرآن العظیم، اردن: دارالکتب الثقافی، ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، جوامع الجامع، قم: مرکز مدیریت حوزه ...
  • ، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران: نشر ناصرخسرو، (۱۳۷۲ش) ...
  • طبری، محمدبن جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دارالمعرفه، ...
  • طریحی، فخرالدین بن محمد، مجمع البحرین، تهران: نشر مرتضوی، (۱۳۷۵ش) ...
  • طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت: داراحیاء ...
  • عسکری، حسن بن عبدالله، الفروق فی اللغه، بیروت: دارالآفاق الجدیده، ...
  • فراهیدی، خلیل بن احمد، العین، قم: نشر الهجره، (۱۴۰۹ق) ...
  • فردوسی، ابوالقاسم، شاهنامه، تهران: نشر سخن، (۱۳۹۳ش) ...
  • فولادوند، محمد مهدی، ترجمه قرآن کریم، تهران: دفتر مطالعات تاریخ ...
  • فیومی، احمدبن محمد، المصباح المنیر، قم: دارالهجره، (۱۴۱۴ق) ...
  • قرشی بنابی، علی اکبر، قاموس قرآن، تهران: دارالکتب الاسلامیه، (۱۳۷۱ش) ...
  • قشیری، ابوالقاسم، التحبیر فی علم التذکیر، قاهره: دارالحرم للتراث، (۱۴۲۲ق) ...
  • کاویان پور، احمد، ترجمه قرآن کریم، تهران: نشر اقبال، (۱۳۷۲ش) ...
  • گرمارودی، علی ، ترجمه قرآن کریم، تهران: قدیانی ، (۱۳۸۴ش) ...
  • لبید بن ربیعه عامری، دیوان شعر، بیروت: دارالمعرفه، (۱۴۲۵ق) ...
  • مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن، تهران: وزارت فرهنگ و ...
  • مطرزی، ناصر، المغرب، حلب: مکتبه اسامه، (۱۹۷۹م) ...
  • معین، محمد، فرهنگ معین، تهران: کتاب راه نو، (۱۳۸۱ش) ...
  • ملاصدرا ، محمد ابرهیم شیرازی، شرح اصول الکافی، تهران: موسسه ...
  • مهیار، رضا، فرهنگ ابجدی عربی-فارسی (ترجمه المنجد الابجدی)، تهران: نشر ...
  • میبدی، احمد بن محمد، کشف الاسرار و عده الابرار، تهران: ...
  • نسفی، عمر بن محمد، تفسیر نسفی ، تهران: انتشارات سروش ...
  • نمایش کامل مراجع