تاثیر شرایط سبقت اتوبوس ها در استراتژی کنترلی تمام توقف بر زمان انتظار مسافران

سیستم های حمل ونقلی سیستم های ناپایداری هستند و این ناپایداری بر روی شاخص های قابلیت اطمینان سیستم های حمل ونقل تاثیر گذار است. برای افزایش قابلیت اطمینان می توان از استراتژی های کنترلی استفاده کرد. یکی از استراتژی های کنترلی، توقف اتوبوس ها در ایستگاه ها است. پژوهش های بسیاری بر روی استراتژی کنترلی اولین توقف و تاثیر آن بر روی زمان انتظار مسافران در گذشته صورت گرفته است. اما در این پژوهش از استراتژی کنترلی توقف در تمام ایستگاه های افق زمانی (تمام توقف) تحت تاثیر  شرایط سبقت اتوبوس ها، که در پژوهش های قبلی مورد بررسی قرار نگرفته بود، استفاده می شود. سناریوی عدم وجود شرایط سبقت اتوبوس ها و سناریوی وجود شرایط سبقت اتوبوس­ها معرفی شده و برای هرکدام یک مدل ریاضی جداگانه ارائه شده است. مدل ریاضی برای هرکدام از سناریوها شامل تابع هدف از نوع کمینه سازی و محدودیت های مربوط به هرکدام است. در مدل ریاضی ارائه شده، تاثیر استراتژی کنترلی تمام توقف تحت تاثیر شرایط سبقت، بر زمان انتظار مسافران داخل اتوبوس و داخل ایستگاه مورد بررسی قرار گرفته است. در ادامه یک مثال فرضی برای حل مدل و یک مطالعه ی موردی بر روی خط ۵ BRT تهران انجام شده است و بر روی برخی پارامترهای مدل مانند حداکثر ظرفیت اتوبوس و طول افق زمانی تحلیل حساسیت انجام گرفته است. نتایج تحلیل حساسیت نشان داد که با افزایش ظرفیت اتوبوس و کاهش طول افق زمانی زمان انتظار مسافران کاهش می یابد. همچنین برای هرکدام از سناریوها زمان توقف اتوبوس ها در هر ایستگاه، به منظور کمینه سازی زمان انتظار مسافران در داخل اتوبوس و داخل ایستگاه مشخص شد. نتایج مطالعه ی موردی و مثال فرضی نشان می دهند که زمان انتظار مسافران در حالتی که از استراتژی کنترلی استفاده شده است نسبت به حالت بدون استراتژی کنترلی حدود ۳ درصد کاهش یافته است.

کلیدواژه ها:

استراتژی کنترلی ، زمان انتظار مسافران ، زمان توقف اتوبوس ها