ارزیابی مرزهای خانواده در روان شناسی از نگاه قرآن و روایات

خانواده در نگاه قرآنی، منظومه ای مقدس با مرزهای روشن و صریح است که حفظ آن مرزها بر همگان لازم و عبور از آن ها پیامدهای متعددی در پی دارد. امروزه با توجه به تغییر نگاه به خانواده و رواج الگوهای نوین و نامتعارف آن، ساختار کلی خانواده دستخوش تغییراتی شده است، که نابهنجاری و عدم پایبندی به مرزهای خانواده یکی از عوامل زیربنایی آن است. پژوهش حاضر باهدف ارزیابی مرزهای خانواده در روان شناسی و تبیین مرزها از دیدگاه اسلام، به روش توصیفی و تحلیل محتوای بیش از یکصد آیه قرآن و روایات معصومین علیهم السلام انجام شد. نتایج تحقیق نشان داد؛ در رویکرد اسلامی؛ خانواده مقدس، مرزها واقعی و دارای جعل الهی است. درمان تعارضات خانوادگی برگشت و پایبندی به مرزهای اسلامی خانواده می باشد. مرزهای خانواده؛ اوامر، نواهی و رخصت های الهی هستند؛ که باهدف تنظیم کارکرد و تعالی خانواده و اعضای آن بیان شده است. مرزهای درونی و بیرونی خانواده دارای سه نوع (اعتقادی، اخلاقی و رفتاری) با دو کیفیت «الزامی غیر منعطف و غیر الزامی منعطف» است. تقدم پیوند مکتبی بر پیوند خویشاوندی، کیفیت تکوین و انحلال خانواده، حدود روابط جنسی همسران، حفظ حریم خانه و خانواده، قوانین ناظر به تعاملات اعضای خانواده باهم و با سایرین و سلسله مراتب حجاب ازجمله مهم ترین مرزهای خانواده می باشند. رویکرد ساخت نگر به دلیل عدم تطابق کامل با آموزه های اسلامی، در جوامع دینی قابل اجرا نبوده و برگشت به مرزهای دینی خانواده پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

خانواده ، مرزهای درونی و بیرونی خانواده ، رویکرد ساخت نگر ، قرآن ، روان شناسی