جایگاه و سهم عقل در فهم قرآن از منظر آیت الله جوادی آملی و استاد جلال الدین آشتیانی

در این نوشتار ابتدا سعی می شود فهم دو متاله معاصر که هر دو دانش آموخته حوزه علمیه قم در سده اخیر هستند از مفهوم عقل روشن شود و سپس نظر آنها -که مآلا واحد به نظر می رسد- در سهم عقل از فهم مراتب قرآن مورد کنکاش قرار گیرد و دیدگاهی که در فضای امروزی به نام مکتب تفکیک مطرح شده است، از منظر این دو نقد شود. مکتب تفکیک از تمایز بین معرفت الهی و بشری می آغازد و با تعریف خاص خود از عقل، سهم چندانی برای عقل انسان غیرمعصوم در فهم قرآن قائل نیست. با توجه به سخنان و فهم این دو متاله بزرگوار به نظر می رسد که نقدهایی بر مکتب تفکیک وارد است از جمله تعطیل معرفت و ممکن نبودن مواجهه با متن با ذهن خالی. در این نوشتار نقدی نیز به ریشه ی مکتب تفکیک یعنی اخبارگری شده است. در این پژوهش ضمن توصیف و واکاوی متون مربوط به موضوع از آیت الله جوادی و مرحوم آشتیانی در همنوایی با آنها کوشش می شود تا از روش ایشان که تلفیق مومنانه ی مباحث با متون ایمانی است، استفاده گردد.

کلیدواژه ها:

عقل ، متون دینی ، مکتب تفکیک ، عبدالله جوادی آملی ، سید جلال الدین آشتیانی ، حکمای سده اخیر حوزه علمیه قم