بررسی اصل تناسب مجازات و جایگزین های موثر برابر مجازات های مقرر در جرایم مواد مخدر

اصل تناسب مجازات، یکی از اصول بنیادین حقوق کیفری، متضمن تعیین مجازات هایی است که با ضرر اجتماعی ناشی از جرم، همخوانی دارد. اعمال این اصل، در مرحله¬ی قانون¬گذاری جرایم مواد مخدر، با توجه به اهمیت این جرایم و پیچیدگی آن¬ها، نیازمند دقت نظر و ظرافت طبع قانون گذار است؛ بدین ترتیب که با لحاظ مولفه¬های موثر در اعمال اصل تناسب، از بی¬عدالتی در تعیین و اجرای کیفر کاسته شود و اهداف مورد انتظار از مجازات، همچون بازدارندگی، دست یافتنی تر شود. رفتار مرتکب و نوع جرم ارتکابی، نقش متهم و نحوه¬ی مداخله وی در جرم و نیز شدت و وخامت جرم ارتکابی از مهمترین مولفه هایی هستند که در اعمال اصل تناسب مجازات، در این جرایم، موثر هستند؛ حال اینکه قانون گذار در قانون مبارزه با مواد مخدر، صرفا، بر تناسب میان کمیت مواد با میزان مجازات، تاکید دارد و سایر مولفه ها را نادیده گرفته است. با توجه به اهمیت پدیده¬ی اعتیاد و کم توجهی قوانین به ریشه های اجتماعی اعتیاد و علل روی آوردن افراد به مواد مخدر، صرفا، با رویکرد مبارزه با عرضه¬ی مواد مخدر و ریشه کن ساختن اعتیاد، سیاست گذاری شده است که البته، اثر بازدارندگی و پیشگیری لازم را ندارد؛ بنا بر این، ارائه¬ی الگویی که تمامی جنبه ها و عوامل ارتکاب افراد را به جرایم مواد مخدر، در نظر گرفته باشد، می تواند جایگزین مناسبی برای مجازات های پیش بینی شده در قوانین باشد که از اثر پیشگیرانه و بازدارندگی مطلوبی برخوردار باشد.

کلیدواژه ها:

جرایم مواد مخدر ، جایگزین های مجازات جرایم مواد مخدر ، اصل تناسب مجازات.