آینده پژوهی مولفه زیست محیطی در شهرهای آموزش دهنده: رهیافتی بر اساس تجارب جهانی

در عصر حاضر، چالش های زیست محیطی، ضرورت کاهش محدودیت های زمانی و مکانی آموزش زیست محیطی در شهرها را افزایش داده است و نیاز به چارچوب های آموزشی موثر در این زمینه احساس می شود؛ بنابراین، تحقیق پیش­رو به بررسی این سوال پرداخته که مدل مفهومی مولفه زیست محیطی شهر آموزش دهنده در ایران مبتنی بر تجارب جهانی بر پایه چه معیارها و شاخص هایی است، در ادامه، پژوهش حاضر با هدف آینده پژوهی مولفه زیست محیطی در شهرهای آموزش دهنده مبتنی بر تجارب جهانی، به بررسی معیارها و شاخص های موثر در این زمینه پرداخته است. این تحقیق با فلسفه تفسیرگرایانه، رویکرد استقرایی و راهبرد کاربردی، به روش توصیفی-تحلیل محتوا و با بهره گیری از داده های ترکیبی (کیفی-کمی) انجام شده است. جامعه آماری شامل ۳۰ نفر از متخصصان شهرسازی بوده­اند که به روش در دسترس انتخاب شده اند. داده ها نیز از طریق مطالعات کتابخانه ای و میدانی و با ابزار اسناد و مدارک و پرسشنامه خبرگان گردآوری شده است. یافته­های پژوهش، مبتنی بر تحلیل محتوای ۱۰ تجربه موفق جهانی و با استفاده از آزمون فریدمن و معادلات ساختاری، نشان داد که ۶ معیار آگاهی ها، نگرش ها، سیاست ها، مهارت ها، رفتارها و تعاملات اجتماعی زیست محیطی، به ترتیب با وزن های ۳.۷۱، ۳.۵۴، ۳.۴۸، ۳.۴۵، ۳.۴۲ و ۳.۴۰، بر توسعه زیست محیطی و ابعاد آن شامل حفاظت از زیست بوم های آبی، استفاده بهینه از منابع طبیعی و انرژی ها، حفاظت از محیط زیست، توسعه سبز شهری، ارتقای سلامت و بهداشت عمومی، حفظ تنوع زیستی و مدیریت پسماند به ترتیب با ۲۹.۶۶، ۲۸.۱۱، ۲۷.۴۴، ۲۳.۳۳، ۱۸.۹۴، ۱۷.۳۶ و ۶.۷۰ واحد تاثیرگذار بوده است. نتایج آشکار کرد که اتخاذ رویکردی جامع با بهره­گیری از ظرفیت شهر به عنوان بستری برای آموزش زیست محیطی، با تمرکز بر ارتقای آگاهی، مهارت، نگرش و رفتارهای زیست محیطی و همچنین تقویت تعاملات اجتماعی و اصلاح سیاست ها، می تواند زمینه آموزش محیط زیست و دستیابی به توسعه زیست محیطی را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

شهر آموزش دهنده ، آموزش زیست محیطی ، مولفه زیست محیطی ، تجارب جهانی ، توسعه زیست محیطی