تاثیر کاربرد سطوح مختلف ماده آلی بر کاهش اثرات منفی تنش خشکی در گیاه زعفران (Crocus sativus L.)

زعفران دارای مقاومت نسبی به تنش خشکی است. اما تایید شده است به دلیل عدم توسعه یافتگی ریشه های این گیاه، تنش خشکی باعث کاهش رشد و عملکرد زعفران می شود. در این تحقیق به منظور بررسی پتانسیل ماده آلی بر کاهش شدت تنش خشکی بر گیاه زعفران، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه تربت حیدریه در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۲ انجام شد. تیمارها شامل دو سطح تنش (عدم تنش (۹۰ درصد ظرفیت زراعی) و تنش (۵۰ درصد ظرفیت زراعی)) و اضافه کردن شش سطح ماده آلی (ترکیب کود دامی و خاکبرگ به نسبت ۳ به ۱) به خاک شامل ۰، ۵/۲، ۵، ۱۰، ۲۰ و ۴۰ درصد بود. صفات مورد بررسی شامل طول برگ، وزن برگ، وزن ریشه، تعداد بنه، وزن بنه، کارایی مصرف آب و غلظت و جذب عناصر نیتروژن، فسفر، پتاسیم بود. نتایج حاصل از این آزمایش نشان داد تنش خشکی تاثیر منفی بر صفات رشدی مورد بررسی داشت. به عنوان مثال، کمبود آب منجر به کاهش ۶۷ درصدی میانگین وزن بنه نسبت به عدم تنش شد. در کلیه سطوح ماده آلی، غلظت نیتروژن و پتاسیم در شرایط تنش بیشتر از عدم تنش بود ولی غلظت فسفر در شرایط عدم تنش بیشتر از تنش بود. کاربرد کلیه سطوح ماده آلی منجر به افزایش شاخص های مورد بررسی هم در شرایط تنش و هم عدم تنش شد که اثر آن در شرایط تنش مشهودتر بود. در شرایط عدم تنش، اختلاف معنیداری از نظر صفات مورد بررسی بین سطوح ۲۰ و ۴۰ درصد ماده آلی مشاهده نشد ولی در شرایط تنش خشکی، بیشترین میزان صفات مورد ارزیابی در زمان استفاده از ۴۰ درصد ماده آلی بدست آمد که اختلاف معنیداری با دیگر سطوح دارا بود. در شرایط تنش خشکی، کاربرد ۴۰ درصد ماده آلی منجر به افزایش میانگین وزن بنه از ۱۳/۲ گرم به ۳۴/۸ گرم شد. در سطوح ۰، ۵/۲، ۵، ۱۰ و ۲۰ درصد ماده آلی کارایی مصرف آب در شرایط عدم تنش بطور معنیداری بیشتر از کمبود آب بود

کلیدواژه ها:

بنه ، خاک برگ ، عناصر غذایی ، کارایی مصرف آب ، کود گاوی