تبیین مولفه های بنیادین ژئوپلتیکی موثر بر سیاست خارجی با تکنیک دلفی فازی

سیاست خارجی استفاده از نفوذ سیاسی به منظور ترغیب سایر کشورها به اعمال قدرت قانون گذاری خود به شیوه ی مورد نظر دولت مربوطه است. ژئوپلیتیک شاخه ای از علم جغرافیا و علوم سیاسی است که به برنامه ریزی سیاست امنیتی یک کشور بر اساس عوامل جغرافیایی می پردازد. با تجزیه و تحلیل این عوامل، ژئوپلیتیک حوزه های قدرت موجود را ارزیابی می کند و سعی می کند سیاست یک کشور را با آنها مرتبط کند. لذا شناخت این عوامل در تبیین سیاست خارجه یک کشور امری ضروری است. در این مقاله با روش تحلیلی - توصیفی و با تکنیک دلفی فازی در طی سه مرحله با انتخاب ۱۱ نفر از نخبگان دانشگاهی و سیاسی به روش گلوله برفی به شناسایی متغییرهای بنیادین ژئوپلیتیکی موثر در سیاست خارجه پرداخته شده است. نتایج حاصل از این تحقیقی حاکی از آن است مولفه های ژئوپلیتیکی موثر بر سیاست خارجه به دو طبقه اصلی ملموس و ناملموس دسته بندی می شوند. شاخص های ملموس عبارتند از : (۱) موقعیت جغرافیایی (۲) جمعیت و نیروی انسانی (۳) منابع طبیعی (۴) ظرفیت تولید صنعتی و کشاورزی (۵) قدرت نظامی. شاخص ناملموس عبارتند از : (۱) ساختار سیاسی، اقتصادی و اجتماعی (۲) سطح آموزشی و فنی (۳) روحیه ملی (۴) موقعیت استراتژیک بین المللی. بنابراین، تا زمانی که سیاست در جهان وجود دارد، ژئوپلیتیک به عنوان یک ملاحظه و تاثیر مهم در سیاست خارجی باقی خواهد ماند.

کلیدواژه ها:

ژئوپلیتیک ، سیاست خارجی ، دلفی فازی ، وزن ژئوپلیتیکی ، مکاتب ژئوپلیتیکی