فراتحلیل مطالعات انجام شده در حوزه رفتارهای تغذیه ای نامطلوب در ایران

سلامت غذایی خانواده ها و برنامه ریزی جهت دستیابی به تغذیه سالم از اساسی ترین دغدغه های جوامع امروز است. اما افزایش میزان شهرنشینی، افزایش مسئولیت های شغلی زنان و رواج الگوهای غذایی فوری و آماده (فست فود) باعث شکل گیری پدیده گذار تغذیه ای (گذار از الگوها و رفتارهای تغذیه ای سالم به ناسالم یا نامطلوب) شده است. در این راستا، هدف پژوهش حاضر، مطالعه عوامل موثر بر گذار تغذیه ای در ایران است. روش پژوهش به کار گرفته شده در تحقیق حاضر، فراتحلیل است و جامعه آماری آن را تحقیقات انجام شده با موضوع رفتارها و عادات تغذیه ای نامطلوب در ایران طی سال های ۱۳۸۶-۱۳۹۹ تشکیل داده اند. پس از طی مراحل مشخص (جستجو، غربال گری، شایستگی و مشمول بودن) نمونه گیری انجام گرفت و ۲۵ تحقیق به عنوان نمونه انتخاب شد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات گردآوری شده، پس از کدگذاری، از نرم افزار جامع فراتحلیل (CMA۲) استفاده شد. یافته های پژوهش بیانگر آن است که به ترتیب بیشترین متغیرهای تاثیرگذار بر گذار تغذیه ای (عادات و رفتارهای تغذیه ای نامطلوب) در ایران عبارتند از: عوامل فرهنگی (۴۲۰/۰)، عوامل اقتصادی (۳۲۰/۰-)، عوامل جمعیتی (۳۰۱/۰-) و عوامل اجتماعی (۲۷۰/-۰). همچنین در بین مولفه های عوامل فرهنگی، تبلیغات رسانه ها (۵۴۱/۰)، در بین عوامل اقتصادی، پایگاه اقتصادی- اجتماعی (۳۱۴/۰-)، در بین عوامل جمعیت شناختی، سن (۲۲۴/۰-) و در بین عوامل اجتماعی، سرمایه اجتماعی (۲۸۰/۰-) بیشترین تاثیرگذاری را بر الگوها و رفتارهای تغذیه ای دارند.

کلیدواژه ها:

الگوهای تغذیه ای ، رفتارهای تغذیه ای ، گذار تغذیه ، غذاهای فوری و آماده ، فراتحلیل