چارچوب انگیزشی نگهداشت نیروی انسانی متخصص با رویکرد فراترکیب

زمینه و هدف: در دهه­های اخیر، سازمان­ها، به علت مواجهه با مشکلات اقتصادی و اداری متعدد، با چالش­های عظیمی در اداره امور خود مواجه هستندکه آنها را واداشته تا به مسائلی همچون انگیزش شغلی و حفظ و نگهداشت نیروهای انسانی خود اهمیت زیادی قائل شوند. این پژوهش با هدف بررسی چارچوب انگیزشی نیروی انسانی متخصص در سازمانها اجرا شده است.روش: این پژوهش از نوع کیفی، توسعهای، تفسیری و استقرایی است که با رویکرد فراترکیب و روش تحلیل محتوای کیفی اجرا شده است. منابع اطلاعات استفاده شده در پژوهش را مقاله های منتشر شده در دو پایگاه دادهای داخلی؛ مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی و نورمگز و پایگاه خارجی؛ الزویر و تامسون روترز تشکیل میدهد. بعد از گردآوری مقاله های منتشر شده از دو پایگاه اطلاعاتی بر اساس شاخص مدنظر پژوهشگران، مقاله های منتخب برای بررسی انتخاب شد.یافته ها: پس از بررسی و ترکیب نتایج مطالعات منتخب مرور شده، ۱۱۰ کد توصیفی در ۴۰ مضمون اولیه، ۱۶ مضمون سازمان­دهنده و ۴ مضمون فراگیر طبقه­ بندی شدند. ۴ مضمون فراگیر عبارتند از: بسترسازهای اولیه که شامل؛ جهت­گیری سازمان، راهبردهای سازمانی، جو سازمانی؛ بسترسازی های ثانویه که شامل؛ رهبری، عوامل شغلی، محیط کار و همکاران می­شود؛ کارکردهای مدیریت منابع انسانی که در این پژوهش؛ جذب و استخدام؛ بهره­ گیری از رویه­ های علمی و جذب مبتنی بر شایستگی و مهارت؛ آموزش و توسعه؛ آموزشهای بدو و ضمن خدمت، آموزش مبتنی بر بکارگیری مهارت و ایجاد بانک شایستگی، مدیریت عملکرد؛ ارزیابی نتیجه­ محور، بهره­ گیری از نتایج ارزیابی­ ها در برنامه­ ریزی شغلی، روابط کار؛ توجه به نظرات کارکنان، نظرسنجی و اطلاع­ رسانی، معماری سازمانی و ارتباطات؛ طراحی ساختار شبکه­ ای، طراحی نظام پیشنهادها و منتورینگ سازمانی و جبران خدمات؛ پرداخت­های نقدی، کمک هزینه، پرداخت­های مالی و امکانات مالی را شامل می­ شود. در نهایت پیامدها که شامل پیامدهای فردی؛ انگیزشی و مشارکتی؛ سازمانی؛ ماندگاری و چابکی؛ فراسازمانی؛ رضایتمندی و اجتماعی را در برمی­گیرد.نتیجه گیری: این چارچوب می تواند مبنایی برای برنامه ریزی سازمان ها باشد تا بتوانند نیروی تخصصی خود را که از تجربه ها، دانش، تخصص و مهارت های منحصر به فرد برخوردارند در سازمان­ ها نگه دارند. البته قابل ذکر است که پیش­نیاز صحیح اجرای چارچوب مطرح شده در سازمان های دولتی و غیردولتی کشور، تدوین و اجرای سیاست ها و استراتژی متناسب با نیروی انسانی متخصص است.

کلیدواژه ها:

انگیزش ، نگهداشت ، نیروی انسانی متخصص ، چارچوب ، فراترکیب