مسئولیت مدنی دولت در قبال بهداشت عمومی و سلامت شهروندان (مطالعه موردی؛ ریزگردههای استان خوزستان)

زمینه و هدف: ریزگردها در استان خوزستان و تهدید سلامت شهروندان، موضوع مسئولیت مدنی دولت در نظام حقوقی ما را به صورت جدی مطرح نمود. مبانی متعددی برای مسئول تلقی نمودن دولت مطرح است که از آن جمله می توان به تقصیر و تسبیب اشاره نمود. هدف، معرفی نظریه قابلیت استناد، به عنوان مبنای مسئولیت دولت در این زمینه می باشد. مواد و روش ها: روش تحقیق در این مقاله، روش توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر تحلیل مقررات فقهی و حقوقی می باشد. یافته ها: تحﻘیﻘات علمی نشان داده است که آلودگی ناشی از ریزگردها علاوه بر مخاطرات بهداشت عمومی، منجر به بیماری هایی نظیر: سینوزیت، برونشیت، آسم و آلرژی، و ایجاد افسردگی می گردد. یافته ها نشان داد که نظریات مطرح شده در مبانی مسئولیت مدنی در فقه امامیه(اتلاف، تسبیب) و حقوق موضوعه(قانون اساسی، قانون مسئولیت مدنی)، قاعده تسبیب، و نظریه تقصیر در نظام حقوقی، به خوبی می تواند مبنای مسئولیت مدنی دولت در قبال خسارت های ناشی از ریزگردهای استان خوزستان مورد استناد قرار گیرد. نتیجه گیری: دولت در قبال ریزگردها با مدیریت صحیح قبل از حادثه مانند؛ مدیریت کانون های بحرانی ریزگرد، تقویت پوشش گیاهی و مالچ(Mulch) پاشی کانون های ریزگرد، استفاده صحیح از منابع آبی، آموزش و ... و بعد از حادثه(مدیریت بحران) می تواند میزان خسارات را تقلیل دهد، بنابراین دولت مسئولیت مدنی دارد؛ چرا که طبق قانون اساسی دولت ملزم به تامین بهداشت و سلامت برای مردم بوده و اگر برای دولت مسئولیتی قائل نشویم وضعیت بهداشت عمومی و سلامت شهروندان به مخاطره، و تبعات سوئی به همراه خواهد داشت.

کلیدواژه ها:

Key words: respiratory diseases ، environmental health ، Imami jurisprudence ، subject law ، بیماری های تنفسی ، بهداشت محیط ، فقه امامیه ، حقوق موضوعه