ارزیابی وضعیت پتاسیم در خاک جنگل های بلوط استان کهگیلویه و بویراحمد

زیست­بوم جنگل­ های بلوط زاگرس، از گسترده­ترین اکوسیستم­های جنگلی در حال تخریب در ایران است که از نظر حفاظت آب و خاک و مسائل اقتصادی و اجتماعی اهمیت بالایی دارد. تنش­های رطوبتی در سال های اخیر موجب رو به زوال رفتن این جنگل ها در گستره وسیعی شده­است. مقدار و شکل عنصر پتاسیم در خاک با توجه به نقشی که این عنصر در مقاومت گیاه به تنش رطوبتی دارد، اهمیت زیادی دارد. این پژوهش به منظور بررسی وضعیت کلی پتاسیم در خاک و درختان بلوط در ۱۰ منطقه جنگلی در استان کهگیلویه و بویراحمد و معرفی عصاره گیرهای مناسب برای استخراج پتاسیم صورت گرفت. عصاره گیرهای مورد استفاده شامل کلرید سدیم ۱ و ۲ مولار، کلرید کلسیم ۰۱/۰ مولار، مورگان، بیکربنات آمونیم-DTPA، استات آمونیم ۱ و ۲۵/۰ مولار، استات سدیم ۱ مولار، استات منیزیم ۱ مولار، اسید نیتریک ۱/۰ مولار، اسید کلریدریک ۲ مولار و اسید سولفوریک ۰۲۵/۰ مولار بوده­اند. میانگین پتاسیم محلول، تبادلی، غیرتبادلی، ساختمانی و کل به ترتیب ۴/۱۵، ۲۴۷، ۵۱۵، ۴۰۲۶ و ۴۴۹۳ میلی گرم در کیلوگرم خاک بوده است. پتاسیم استخراج شده توسط عصاره گیرهای DTPA، استات آمونیوم ۲۵/۰ مولار و کلرید سدیم ۱ مولار، بیشترین همبستگی را با پتاسیم برگ بلوط نشان دادند. مقدار پتاسیم موجود در برگ بلوط (در دامنه ۶۵/۰ تا ۱۸/۱ درصد) همبستگی معناداری با پتاسیم تبادلی خاک نشان داد. نتایج نشان داد که میزان پتاسیم در نیمی از نمونه­های گیاه کمتر از حد بحرانی بوده­است. عصاره گیرهای کلرید­سدیم ۱ مولار و استات­آمونیوم ۲۵/۰ مولار، به دلیل همبستگی بیشتر، سادگی روش و اقتصادی­بودن جهت استخراج پتاسیم پیشنهاد می­گردند.

کلیدواژه ها:

استات آمونیوم ، برگ بلوط ، پتاسیم تبادلی ، خاک جنگل