ارزیابی مناطق مناسب کاشت گیاه گندم، ذرت، چغندرقند و گوجه فرنگی در اقلیم های مختلف ایران با توجه به اثرات تغییر اقلیم به کمک نرم افزار اکوآکراپ

انتخاب گیاهان مناسب برای کشت در هر منطقه، با توجه به تاب آوری سیستم زراعی و وضعیت آب، از ابعاد حیاتی در تدوین استراتژی زراعی کشور بوده و مستلزم برنامه ریزی دقیق است. پژوهش حاضر به منظور ارائه چارچوبی کلی برای یافتن بهترین منطقه برای کشت محصولات گوجه فرنگی، گندم، ذرت علوفه ای و چغندرقند، در ۱۲ نقطه انتخابی از ایران با اعمال پراکنش و تغییرات اقلیمی از سال ۱۹۸۰ تا ۲۰۲۰ صورت گرفت. در این پژوهش برای انجام شبیه سازی های گیاهی از مدل اکواکراپ استفاده شد. پس از مقایسه مقادیر محصول خشک گزارش شده در هر یک از ۱۲ مناطق مورد مطالعه توسط سازمان جهاد کشاورزی و مقادیر مدل سازی شده توسط اکواکراپ، خطای صحت سنجی  برای مناطق مذکور و محصولات چغندرقند ۴/۸ درصد، گوجه فرنگی ۳/۸ درصد، گندم ۶/۶ درصد، و ذرت ۴/۶ درصد بود. به طور میانگین مدل قادر به شبیه سازی مقدار محصول خشک تولیدی با خطای زیر ۱۰ درصد بوده است. برای پیش نگری مقدار محصول تولیدی در آینده نزدیک، داده های اقلیمی مدل سازی هواشناسی MRI-ESM ۰-۲ با خروجی های سیمیپ۶ در نرم افزار سیم هاید تهیه شد. با تحلیل داده های مدل سازی و تاریخی، برای گندم، چغندرقند، ذرت علوفه ای و گوجه فرنگی، بیشترین و کمترین مقدار تولید به ترتیب در اصفهان و زاهدان، ارومیه و بجنورد، اصفهان و مشهد، و زنجان و زاهدان مشخص شد. شاخص قابل مقایسه بین محصولات در شهرهای مختلف برای دو حالت برنامه ریزی شده و پتانسیل، از سه شاخص مقدار جرم و قیمت ریالی محصول و عمق آب آبیاری، استفاده شد. اولویت کشت محصولات در هر شهر با قیاس ۳ عامل بهترین و ضعیف ترین مکان کشت گوجه فرنگی، ذرت علوفه ای، گندم و چغندرقند به ترتیب کرمانشاه و زاهدان، اصفهان و مشهد، تهران و زاهدان، کرمانشاه و مشهد است.

کلیدواژه ها:

اکواکراپ ، پیش بینی تولید محصول ، سیم هاید ، مدل سازی گیاهی