ارزیابی نظریه ونزبرو درباره درون مایه های اصلی قرآن

چکیدهونزبرو چهار درون مایه «کیفر»، «نشانه»، «هجرت» و «پیمان» را درون مایه های اصلی و پرکاربرد قرآن می داند که کلیدواژگان آنها غالبا از عهدین برگرفته شده است. به باور وی «امه، اولون، قرن، قریه و یوم» و سنت های دال بر کیفر الهی، درون مایه «کیفر» را نشان می دهند؛ «آیه، علامه، عبره، اسوه، حدیث، مثل، تذکره، ذکر، ذکری، بینه، برهان، سلطان، نباء، شعائر، اشراط و آثار» و اوصاف «خلقت الهی، هدایت، کتاب مقدس و معجزه»، درون مایه «نشانه» را بیان می کنند؛ «جلاء، خروج، هجر، فر، نفر و اسراء» بر درون مایه «هجرت» دلالت دارند و «عهد، میثاق، ذمه، حبل الله، امانه، بیعه و ایمان» از درون مایه «پیمان» حکایت می کنند. ازآنجاکه وی در انتخاب درون مایه های اصلی قرآن، از مبانی اومانیستی و روش های آن مانند نقد ادبی بهره گرفته است، این مقاله به ارزیابی دیدگاه های وی دراین زمینه می پردازد. طبق ارزیابی انجام شده، گرچه تتبع ونزبرو در آیات برای تبیین درون مایه های قرآنی ستودنی است، اما چهار درون مایه «کیفر»، «نشانه»، «هجرت» و «پیمان» که وی آنها را به عنوان درون مایه های اصلی و پرکاربرد قرآن برمی شمرد، با نگاه مجموعی به آیات، تناسب ندارند.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: پیمان ، جان ونزبرو ، درون مایه های قرآن ، کیفر ، نشانه ، هجرت