مولفه های «توحید اجتماعی» در قرآن با تاکید بر اندیشه های آیت الله خامنه ای (دامت برکاته)

چکیده«توحید اجتماعی» از مجموعه موضوعات کلام اجتماعی و ثمره نواندیشی متفکران مسلمان معاصر در باورها و عقاید است که در راستای نفی سلطه استکباری غرب (شرک اجتماعی) و اصلاح وضعیت کشورهای مسلمان، فهمی اجتماعی از توحید را پیشنهاد می دهدکه البته معنا و مولفه های آن چندان روشن نشده است. آیت الله خامنه ای از جمله اندیشمندانی است که در امتداد اندیشه امام خمینی(ره) در کلام اجتماعی ورود داشته و بر اساس قرآن، دراین زمینه طرح بحث کرده اند. ازاین-رو در مقاله حاضر تلاش شده است با تاکید بر اندیشه ایشان، مولفه های توحید اجتماعی از قرآن استخراج شود. نتایج این مطالعه که به روش توصیفی- تحلیلی و متکی بر اطلاعات کتابخانه ای انجام شده، نشان می دهد ایمان به وحدانیت خداوند، اعتقاد ذهنی و فردی صرف نیست، بلکه صبغه اجتماعی می یابد. بر این اساس، پذیرش ربوبیت الهی (توحید ربوبی) و نفی هرگونه حاکمیت غیر الله، دو مولفه اصلی توحید اجتماعی هستند که طبق آیات قرآن، سایر مولفه ها همچون پذیرش هدف داری خلقت و مسئولیت زایی نسبت به جامعه و عالم هستی، پذیرش حاکمیت مطلق الله در همه ابعاد زندگی اجتماعی و فردی، جهت گیری اعمال و عواطف به سوی الله، قوام یابی و جهت-گیری اجتماعی سایر عناصر دین، زیرمجموعه مولفه توحید ربوبی اند و نفی حکومت طاغوت ها و لزوم تشکیل نظام الهی، نفی هرگونه انحصارطلبی و امتیازخواهی و نفی تئوری های غیرالهی، زیرمجموعه مولفه توحید عبودی به شمار می روند که در یک نگاه کلی، حقیقت توحید اجتماعی را آشکار می سازند.

کلیدواژه ها:

آیت الله خامنه ای ، توحید اجتماعی ، قرآن ، مولفه