بررسی اثر خاک ورزی حفاظتی بر بهبود برخی خواص فیزیکی خاک در منطقه دیم کالپوش

به منظور بررسی اثر روشهای مختلف خاک ورزی بر برخی خواص فیزیکی خاک، آزمایش در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با ۴ تیمار بیخاکورزی (T۱، حداقل خاک ورزی (T۲، کشت رایج با و بدون جمع آوری کلشT۳,T۴ در ۵ تکرار در تناوب آفتابگردان- گندم به مدت ۴ سال در منطقه دیم کالپوش شاهرود انجام شد. نتایج نشان داد که بین تیمارهای مختلف آزمایش از نظر برگردانی خاک احتلاف معنی دار در سطح ۱% وجود داشت. گاوآهن برگرداندار و کاشت مستقیم به ترتیب بیشترین و کمترین مقدار برگردانی خاک را دارا بودند. نتایج مربوط به محتوای رطوبت خاک نشان داد، اختلاف رطوبت موجود در خاک در عمق ۱۵-۰ سانتیمتری در سطح ۵% معنی دار بود. بیشترین و کمترین مقدار ذخیره رطوبت به ترتیب مربوط به تیمارهای کاشت مستقیم و گاوآهن برگرداندار بود. این موضوع در تطابق با حفظ بقایای بیشتر و کاهش تبخیر از سطح خاک می باشد. از نظر دانسیته ظاهری، بین تیمارها اختلاف معنی دار وجود داشت، گاوآهن برگرداندار و بیخاکورزی به ترتیب کمترین و بیشترین مقدار دانسیته ظاهری را دارا بودند. از نظر مقاومت به نفوذ خاک، در عمق ۲۰-۰ سانتیمتری بیشترین و کمترین مقاومت نفوذ به ترتیب مربوط به کاشت مستقیم و گاوآهن برگرداندار بود و در عمق ۷۰-۵۰ سانتیمتری بیشترین و کمترین مقاومت نفوذ به ترتیب مربوط به گاوآهن برگرداندار و کاشت مستقیم بود. از نظر کربن آلی بین تیمارهای خاک ورزی، اختلاف آماری معنی دار در سطح ۵ درصد وجود داشت. کاشت مستقیم ۱/۹۵۶ درصد و گاوآهن برگردندار ۱/۸۳ درصد به ترتیب دارای بیشترین و کمترین مقدار کربن آلی بودند. با توجه به اهمیت درصد کربن آلی، حفظ رطوبت خاک در شرایط دیم و همچنین شرایط خاک منطقه، در مقایسه با روش رایج استفاده از روش های خاک ورزی حفاظتی می تواند راهکار موثر در بهبود خواص خاک و پایداری در تولید محصولات کشاورزی باشد.

کلیدواژه ها:

حفظ بقایا ، گاوآهن برگرداندار ، کربن آلی ، محتوای رطوبت خاک ، مقاومت نفوذ خاک