بازفهم کلمه طیبه در آیه ۲۴ سوره ابراهیم با روی کرد ریشه شناختی و معناشناسی ساخت گرا

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 493

فایل این مقاله در 25 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_NGHDR-5-9_002

تاریخ نمایه سازی: 15 آبان 1403

چکیده مقاله:

مطالعات زبان شناسی به عنوان عرصه ای نوظهور درمباحث قرآنی، در فهم صحیح الفاظ و عبارات آیات، کمک بسزایی می کند؛ بنابراین ضرورت پردازش به موضوعاتی در این راستا، برکسی پوشیده نیست. نوشتار حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و تمرکز بر روی کرد ریشه شناختی و روابط همنشینی و جانشینی معناشناسی ساخت گرا، به بررسی گزاره کلمه طیبه در آیه ۲۴ سوره ابراهیم می پردازد. هدف اصلی این پژوهش، پاسخ به این پرسش است که گزاره کلمه طیبه براساس روی کرد یادشده، چه تفسیری پیدا می کند؟ برطبق یافته های پژوهش، دو مولفه اثرگذاری و ابراز مافی الضمیر از مولفه های اصلی معنای کلمه است. درمعنای واژه طیب نیز، نوعی نیکویی و دل پذیری وجود دارد. به عبارت دیگر، در نظام معنایی قرآن هر نطق یا عمل حامل پیام که دارای نوعی اثرگذاری باشد، کلمه محسوب می شود. چنان چه اثربخشی مطلوب و مثبت باشد کلمه طیبه و اگر اثر منفی برجای بگذارد، کلمه خبیثه قلمداد می شود. نیز با بررسی سیاق آیه و تطبیق آن با نتایج احصاءشده از روش معناشناسی، می توان کلمه طیبه را جامع هرآن چه حق است، دانست که در کلمه توحید تبلور دارد؛ درنتیجه، بازخوانی تفسیر کلمه طیبه با روش معناشناسی ساخت گرا و تاریخی، آراء مفسران تسنیم و المیزان را به نحو موثرتری تقویت می کند.

نویسندگان

زهرا درویش

دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده الاهیات، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران

بی بی سادات رضی بهابادی

دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم، اصل عربی؛ نیز، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، قم، ...
  • ابن اثیر، مبارک بن محمد ، النهایه، قم، اسماعیلیان، ۱۳۶۷ش ...
  • ابن عربی، محمد بن علی، التفسیر، به کوشش سمیر مصطفی ...
  • ابن عطیه، عبدالحق بن غالب، المحرر الوجیز، به کوشش عبدالسلام ...
  • ابن فارس، احمد، مقاییس اللغه، قم، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۴۰۴ق ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۴ق ...
  • آرلاتو، آنتونی، درآمدی بر زبان شناسی تاریخی، ترجمه یحیی مدرسی، ...
  • ازدی، عبدالله بن محمد، کتاب الماء، به کوشش محمدمهدی اصفهانی، ...
  • ازهری، محمد بن احمد، تهذیب اللغه، به کوشش ریاض زکی ...
  • بغوی، حسین بن مسعود، التفسیر، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق ...
  • جوادی آملی، عبدالله، تسنیم، به کوشش حسین اشرفی و دیگران، ...
  • خلیل بن احمد، العین، قم، نشر هجرت، ۱۴۰۹ق ...
  • راغب اصفهانی، حسین، مفردات الفاظ قرآن، بیروت، دارالقلم، ۱۴۱۲ق ...
  • روبینز، آر. اچ، تاریخ مختصر زبان شناسی، ترجمه محمدعلی حق ...
  • زبیدی، محمد بن محمد، تاج العروس، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۴ق ...
  • زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۴۰۷ق ...
  • سید قطب، ابراهیم حسین، فی ظلال القرآن، قاهره، دارالشروق، ۱۴۱۲ق ...
  • سیوطی، عبدالرحمان بن ابی بکر، الدر المنثور، قم، کتاب خانه ...
  • شبر، سیدعبدالله، الجوهر الثمین، کویت، مکتبه الالفین، ۱۴۰۷ ق ...
  • شفیع زاده، مرضیه و دیگران، «معناشناسی کلمه در قرآن کریم ...
  • صدر، محمد باقر، دروس فی علم الاصول، قم، موسسه النشر ...
  • صفوی، کورش، درآمدی بر معناشناسی، تهران، سوره مهر، ۱۳۹۲ش ...
  • طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان، قم، جامعه مدرسین، ۱۴۱۷ق ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، تهران، ناصرخسرو، ۱۳۷۲ش ...
  • طوسی، محمد بن حسن، التبیان، بیروت، داراحیاء التراث العربی، بی ...
  • فتاحی زاده، فتحیه و فاطمه نظری، «معناشناسی الفاظ قرآن در ...
  • فرات کوفی، التفسیر، تهران، سازمان چاپ وزارت ارشاد اسلامی، ۱۴۱۰ق ...
  • فیومی، احمد، المصباح المنیر، قم، موسسه دارالهجره، ۱۴۱۴ق ...
  • قرشی، سیدعلی اکبر، قاموس قرآن، تهران، اسلامیه، ۱۴۱۲ ق ...
  • قشیری، ابوالقاسم عبدالکریم، لطایف الاشارات، قاهره، الهیئه المصریه العامه للکتاب، ...
  • قمی، علی بن ابراهیم، التفسیر، قم، دارالکتاب، ۱۳۶۷ش ...
  • مدرسی، محمدتقی، من هدی القرآن، تهران، دارالمحبی الحسین، ۱۴۱۹ق ...
  • مشکور، محمدجواد، فرهنگ تطبیقی زبان عربی با زبان های سامی ...
  • مصطفوی، حسن، التحقیق، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۶۰ش ...
  • معتمدی، منصور و ولی عبدی، «نگرش تحلیلی و انتقادی به ...
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، اسلامیه، ۱۳۷۴ش ...
  • نیک سیرت، عبدالله، «گفتاری در باب لوگوس»، پژوهش های فلسفی ...
  • ولفنسون، اسرائیل، تاریخ اللغات السامیه، قاهره، دارالاعتماد، ۱۹۲۹م ...
  • Blackburn, S., The Oxford Dictionary of Philosophy, New York, Oxford ...
  • Gesenius, William, Lexique Hébreu-anglais de l'Ancien Testament, translated by Edward ...
  • Jastrow, Marcus, A Dictionary of the Targumim, the Talmoud Babli ...
  • Leslau, Wolf, Comprative Dictionary of Geez: (Class Ethiopic): Geez/ Engl, ...
  • Orel, Vladimire E. & Stolbove, Olga, Hamito- Semitic Etymological Dictionary, ...
  • Zammit, Martin R, A Comparative Lexical Study of Quranic Arabic, ...
  • نمایش کامل مراجع