تاثیر گلایسین-بتائین و قارچ های مایکوریزا بر عملکرد کمی و کیفی گندم دیم در شرایط مزرعه ای

گزارش ها بیانگر تاثیر امیدبخش استفاده از قارچ های مایکوریزا و گلایسین-بتائین برای بهبود تحمل به خشکی گندم (Triticum aestivium L.) و در نتیجه افزایش کمی و کیفی محصول در شرایط دیم است. بنابراین، آزمایش حاضر، با هدف بررسی این تاثیر به صورت آنفارم در شرایط خاک های آهکی در منطقه آباده استان فارس در سال زراعی ۰۱-۱۴۰۰ در شرایط مزرعه ای اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل ۱) استفاده از مایه تلقیح قارچ های مایکوریزا به صورت بذرمال پیش از کشت به علاوه برگ پاشی گلایسین-بتائین بر مبنای سیستم تلفیقی تغذیه گیاهی و ۲) مدیریت رایج مزرعه به عنوان شاهد بود. مایه تلقیح قارچ اندومایکوریزا شامل ترکیبی از سه گونه Funneliformis mosseae ،  Rhizophagus irregularisو Glomus etunicatum به میزان دو درصد (دو کیلوگرم همراه با ماده مویان با یکصد کیلوگرم بذر) و برگ پاشی گلایسین-بتائین با غلظت پنج میلی گرم در هر لیتر در مراحل اولین گره ساقه و آبستنی بود. نتایج نشان داد که کاربرد قارچ های مایکوریزا و گلایسین-بتائین در تیمار تحقیقاتی با افزایش معنی دار تعداد دانه در سنبله موجب افزایش عملکرد گردید. عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت در تیمار تحقیقاتی به ترتیب حدود ۶۰، ۳۹ و ۱۴ درصد بیشتر از تیمار شاهد بود. همچنین، غلظت نیتروژن، فسفر، آهن، منگنز و روی دانه گندم تحت تاثیر تیمار تحقیقاتی افزایش معنی داری داشت؛ که بیانگر بهبود کیفیت دانه در شرایط تیمار تحقیقاتی بود. به طورکلی، به نظر می رسد که کاربرد مایه تلقیح قارچ های مایکوریزا به صورت بذرمال قبل از کشت به همراه محلول پاشی شاخساره ای گلایسین-بتائین می تواند باعث افزایش ۶۰ درصدی عملکرد دانه و بهبود کیفیت محصول (محتوای نیتروژن، فسفر، آهن، منگنز و روی دانه) در شرایط دیم گردد، که پایداری محصول و افزایش درآمد کشاورزان را نیز به دنبال خواهد داشت.

کلیدواژه ها:

تغذیه بهینه ، خشکی ، دیم ، عملکرد ، کیفیت دانه