توسعه مدل شبکه بیزین برای ریسک های محیطی موج شکن کاسپین بندرانزلی

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 257

فایل این مقاله در 27 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_SCJS-22-4_004

تاریخ نمایه سازی: 14 آبان 1403

چکیده مقاله:

تلاش در جهت مدیریت ریسک های زیست محیطی تاسیسات دریایی ازجمله موج شکن کاسپین می تواند دستاوردهای قابل توجهی در جهت پیشگیری و کاهش ریسک ها و خطرات ناشی از آن را به همراه داشته باشد. این پژوهش با هدف مدل سازی و تحلیل ریسک های زیست محیطی موج شکن کاسپین در بندر کاسپین انجام پذیرفته است. بدین منظور پس از شناسایی فعالیت ها و فرآیندهای انجام گرفته در فرایند اجرایی و بهره برداری، خطرات و عوامل بالقوه آسیب رسان شناسایی شدند. در فرآیند ارزیابی با روش تکنیک حالات شکست و تجزیه و تحلیل اثرات شدت خطر، احتمال وقوع و احتمال کشف خطر هر یک از ریسک ها با توجه به نظر متخصصان و کارشناسان تکمیل شدند. با محاسبه نمره ریسک، ریسک های بحرانی مشخص شد که بالاترین ضریب اولویت ریسک در ریسک های غیر وابسته به انسان ۳۸۴ و در ریسک های وابسته به انسان ۱۲۶ می باشد که این اولویت ها به منظور تحلیل و مدل سازی ریسک های بحرانی به همراه فراوانی وقوع آن ها وارد نرم افزار نتیکا و شبکه های بیزین شدند. نتایج این تحلیل نشان می دهد که بالاترین ریسک های وابسته به انسان مربوط به آسیب پوستی با ارزش کمی۱۶۷/۰ و آسیب های شنوایی با ارزش کمی ۰۰۴/۰ بصورت مستقیم و آلودگی خاک نیز با ارزش کمی ۱۲۵/۰ و آلودگی صوتی با ارزش کمی ۰۰۴/۰ برای ریسک های غیرمستقیم بر انسان می باشند. همچنین دربخش ریسک های غیر وابسته به انسان بالاترین ریسک مربوط به استفاده از مواد ناریه با ارزش کمی ۰۲۴/۰ و آلودگی آب با ارزش کمی ۰۲۲/۰ و تخریب منابع ناشی از استخراج و تامین مصالح از معادن قرضه با ارزش کمی ۷۶۴/۰ می باشد. بطوری که وابستگی بین ریسک ها واثر متقابل آن در تحلیل بیزین به روشنی قابل مشاهده است. شناخت دقیق این وابستگی ها و ریسک های تاثیر گذار می تواند معضلات ایمنی محیط زیستی منطقه را با ارائه راهکار های موثر محلی تحت کنترل در آورده و منجربه کاهش آن گردد.تلاش در جهت مدیریت ریسک های زیست محیطی تاسیسات دریایی ازجمله موج شکن کاسپین می تواند دستاوردهای قابل توجهی در جهت پیشگیری و کاهش ریسک ها و خطرات ناشی از آن را به همراه داشته باشد. این پژوهش با هدف مدل سازی و تحلیل ریسک های زیست محیطی موج شکن کاسپین در بندر کاسپین انجام پذیرفته است. بدین منظور پس از شناسایی فعالیت ها و فرآیندهای انجام گرفته در فرایند اجرایی و بهره برداری، خطرات و عوامل بالقوه آسیب رسان شناسایی شدند. در فرآیند ارزیابی با روش تکنیک حالات شکست و تجزیه و تحلیل اثرات شدت خطر، احتمال وقوع و احتمال کشف خطر هر یک از ریسک ها با توجه به نظر متخصصان و کارشناسان تکمیل شدند. با محاسبه نمره ریسک، ریسک های بحرانی مشخص شد که بالاترین ضریب اولویت ریسک در ریسک های غیر وابسته به انسان ۳۸۴ و در ریسک های وابسته به انسان ۱۲۶ می باشد که این اولویت ها به منظور تحلیل و مدل سازی ریسک های بحرانی به همراه فراوانی وقوع آن ها وارد نرم افزار نتیکا و شبکه های بیزین شدند. نتایج این تحلیل نشان می دهد که بالاترین ریسک های وابسته به انسان مربوط به آسیب پوستی با ارزش کمی۱۶۷/۰ و آسیب های شنوایی با ارزش کمی ۰۰۴/۰ بصورت مستقیم و آلودگی خاک نیز با ارزش کمی ۱۲۵/۰ و آلودگی صوتی با ارزش کمی ۰۰۴/۰ برای ریسک های غیرمستقیم بر انسان می باشند. همچنین دربخش ریسک های غیر وابسته به انسان بالاترین ریسک مربوط به استفاده از مواد ناریه با ارزش کمی ۰۲۴/۰ و آلودگی آب با ارزش کمی ۰۲۲/۰ و تخریب منابع ناشی از استخراج و تامین مصالح از معادن قرضه با ارزش کمی ۷۶۴/۰ می باشد. بطوری که وابستگی بین ریسک ها واثر متقابل آن در تحلیل بیزین به روشنی قابل مشاهده است. شناخت دقیق این وابستگی ها و ریسک های تاثیر گذار می تواند معضلات ایمنی محیط زیستی منطقه را با ارائه راهکار های موثر محلی تحت کنترل در آورده و منجربه کاهش آن گردد.

نویسندگان

حمید سرخیل

گروه آموزشی فراوری و محیط زیست معدنی، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

سید احمد خوبرفتار شالکوهی

گروه آموزشی محیط زیست انسانی، دانشکده محیط زیست، سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، ایران

ضیاءالدین الماسی

گروه آموزشی محیط زیست انسانی، دانشکده محیط زیست، سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، ایران