تبیین آراء مطرح در شهرسازی اسلامی بر مبنای رویکرد تلفیقی: تحولات دوران

بیان مسئله: شهر و شهرسازی اسلامی موضوعی جذاب و بسیار چالش برانگیز و مخاطب طلب است. آنچه شهر و شهرسازی اسلامی را در اولویت بررسی و تحقیق قرار می­دهد یک حکومت اسلامی و قوانین اسلامی رایج در آن حکومت است. عمران و آبادی زمین باید در خدمت حیات معقول انسان باشد و حیات ابدی انسان والاتر از عمران و آبادی صرف است. اهداف: هدف این مقاله، نگاهی اجمالی به رویکردهای موجود در مطالعات شهرسازی اسلامی و معرفی رویکرد مطالعات تلفیقی در شهرسازی اسلامی است. روش ­ها: مطالعه حاضر از نظر هدف توسعه­ ای، از نظر اجرا توصیفی و از نظر روش پژوهش تحلیل محتوای کیفی منابع، درباره موضوع است. داده ­های مورد نیاز با روش اسنادی جمع آوری شده است. یافته­ ها: این مقاله از طریق بازخوانی آرا و آثار مطرح و دیدگاه­ صاحبنظران، سعی در بررسی اصول اساسی شهر اسلامی دارد. برای این امر آرا ایشان را طبق دسته ­بندی­های مطرح در چارچوب نظری بررسی می­کند و اختلاف در دیدگاه ­ها و بیان مفاهیم متفاوت در باب شهر اسلامی را شاهد می­گردد. نتیجه ­گیری: نتایج نشان می­دهد شهر و شهرسازی اسلامی، باید به اصول کلی اسلام رجوع کند و وارد جزئیات نشود و برای شکل گیری شهر از قوه عقل پیروی شود. این اصل سبب پیروزی اصول کلی اسلام بر شهر خواهد شد. به عنوان راهکار پیش رو در مطالعات شهرسازی اسلامی می ­توان به نقشه جامع مدیریت اسلامی با نام نجما اشاره کرد که به عنوان یک سند بالادستی و جامع می ­تواند در حوزه پژوهش به مطالعات حوزه اسلامی در شاخه ­های مختلف ورود کرده و مکمل مطالعات میان رشته ای باشد.

کلیدواژه ها:

Islamic urban planning ، interdisciplinary ، Islamic city ، integrated approach ، شهرسازی اسلامی ، میان رشته ای ، شهر اسلامی ، رویکرد تلفیقی