اثرات بنه (Pistacia atlantica Desf) بر برخی ویژگی های بیولوژیک خاک توده های جنگلی ایران-تورانی (مطالعه موردی: منطقه فرک تفرش)

خاک به عنوان یکی از ارکان اکوسیستم نقش عمده ای در ایجاد تغییر و تنوع گونه های جنگلی ایفا می کند و در مقابل تیپ گیاهی نیز نقش قابل توجهی در تغییر و تحول ویژگیهای فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک ها دارد. علاوه بر این ها، جوامع میکروبی خاک نقش بسیار مهمی در تجزیه و پایدارسازی مواد آلی در خاک و همچنین معدنی کردن عناصر غذایی آن داشته و به واسطه تنوع زیاد، خدمات بسیار مهمی در خاک ارائه می کنند. لذا ارزیابی درست و دقیق آنها با تکیه بر شاخص های کارآمد و قابل اعتماد می تواند اطلاعات مفیدی ارائه دهد. در این پژوهش، شاخص های تنفس میکروبی پایه، تنفس میکروبی برانگیخته، پتانسیل نیتریفیکاسیون، کربن زیست توده میکروبی و کسر متابولیک تحت تاثیر بنه ارزیابی شد. بدین منظور ۱۵ نمونه از خاک زیر تاج و ۱۵ نمونه از بیرون تاج که تحت حضور گیاه نبودند برداشت شده هر سه تکرار با هم ترکیب و به یک تکرار تبدیل شد، درنهایت پنج تکرار برای زیر تاج بنه و پنج تکرار به عنوان شاهد به دست آمد. نتایج بیانگر آن بود که اثر تیمار بر صفت تنفس پایه، درصد رس، درصد سیلت و درصد شن معنی دار نشد. اثر تیمار بر صفت تنفس برانگیخته، کربن زیست توده میکروبی و پتانسیل نیتریفیکاسیون در سطح احتمال ۱ درصد و کسر متابولیک در سطح احتمال ۵ درصد معنی دار شد. همچنین مقدار میانگین تنفس برانگیخته، پتانسیل نیتریفیکاسیون و کسرمتابولیک در نمونه خاک زیر درخت بنه بالاتر از بیرون درخت بود. بیشتر ویژگی های زیستی در خاک تحت تاثیر بنه قرار گرفته و تغییرات معنی داری را نسبت به شاهد نشان دادند که این امر نشان دهنده اثر گذاشن بر حلقه های حیات در خاک خواهد بود.

کلیدواژه ها:

بنه ، پایش خاک ، تنفس خاک ، زیست توده