ارزیابی جامع و راهبردی آسیب پذیری زیرساخت های شهر دزفول در راستای ارتقای پدافند غیرعامل

آسیب پذیری شهری میزان خسارتی است که در صورت بروز سانحه به اجزا و عناصر یک شهر برحسب چگونگی کیفیت آن ها وارد می شود؛ بررسی ساختار های یک شهر و ریز پهنه بندی آسیب پذیری آن از منظر پدافند غیرعامل گامی است به سوی چشم انداز آینده شهر ایمن. پژوهش حاضر چالش آسیب پذیری در ساختار های شهری از منظر پدافند غیرعامل است و رویکرد مورد انتظار مدل سازی جهت شناسایی این زیرساخت ها است. قلمرو مطالعه حاضر؛ شهر دزفول در استان خوزستان و به عنوان مرکز پشتیبان جنگ است. این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ روش شناسی توصیفی تحلیلی مبتنی بر رویکرد مطالعات مکانی- مدلی است و شاخص هایی در قالب ۲۱ دسته شناسایی شد و با استفاده از تحلیل ترکیبی AHPFUZZY-GIS وزن دهی نقشه های فواصل برای آن ها طراحی و استاندارد شد. برای توزیع فضایی و بررسی آسیب پذیری پدافندی از ابزارFUZZY OVERLAY در نرم افزار ArcGIS استفاده شده است. بررسی ها نشان می دهد ۱۹/۷۴ درصد از جمعیت شهرستان امام ۵/۲۸ درصد جمعیت شهر در پهنه آسیب بسیار زیاد با مساحتی حدود ۶۵۴ کیلومترمربع (۷۳/۵۳ درصد از مساحت شهرستان) قرار دارند. نحوه توزیع زیرساخت ها در سطح شهر حاکی از توزیع خوشه ای زیرساخت ها بوده به طوری که حدود ۵۰/۴۹ درصد از زیرساخت های موردسنجش در پهنه بسیار آسیب قرار داشته و زیرساخت ها را در خود جای داده اند. در تبیین چرایی آسیب پذیری بیشتر در بخش مرکزی شهر می توان به عدم رعایت اصول پدافند غیرعامل مرکزیت سیاسی- اداری و جغرافیایی و همچنین شرایط محیطی مساعدتر زیست اشاره کرد که به تراکم و تمرکز بیشتر جمعیت و زیرساخت ها در این نواحی و در نتیجه آسیب پذیری بالاتر منجر شده است.

کلیدواژه ها:

آسیب پذیری ، زیرساخت های منطقه ای ، شهر دزفول ، پدافند غیرعامل