مقاله پژوهشی: چالشهای ژئوپلیتیکی ایران در دوران دفاع مقدس

یکی از عوامل مهم تنش و منازعه میان واحدهای سیاسی، جغرافیا و ژئوپلیتیک است. کشور ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و ژئوپلیتیکی خود در منطقه جنوب غرب آسیا همواره مورد توجه و طمع کشورهای ابرقدرت بوده که وقوع جنگ هشت ساله نیز حاکی از همین موقعیت است. نظر به این جایگاه و موقعیت، بی شک درگیری­های سیاسی و بین المللی و وقوع جنگ نظامی مجددا متصور خواهد بود. این پژوهش با هدف شناسایی، تبیین و اولویت­بندی مهمترین چالشهای ژئوپلیتیکی ایران در دوران دفاع مقدس در پی یافتن پاسخ سئوال؛ چالش­های ژئوپلیتیکی ایران در دوران دفاع مقدس کدامند؟ بوده است. نوع تحقیق بر اساس ماهیت، توصیفی- تحلیلی  و به صورت کمی و کیفی (آمیخته) انجام شده است. رتبهبندی گزینه­ها با روش تصمیمگیری چندشاخصه صورت گرفته و برای وزندهی به شاخصها، از شیوه فرآیند تحلیل سلسله مراتبی استفاده شده است. با بررسی پیشینهها و مدارک موجود، چالشهای متعدد ژئوپلیتیکی کشور شناسایی گردیده و با مصاحبه با صاحب نظران، تعداد ۱۰ چالش موثر تعیین و در ادامه یک پرسشنامه محقق­ساخته به منظور اولویت­بندی و تبیین موثرترین عوامل چالشی با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی AHP طراحی و با نظر خواهی از صاحبنظران و خبرگان فن تکمیل گردید. بنا به یافته­های به دست آمده، مشخص گردید که چالش­های ژئوپلیتیکی ایران در جنگ تحمیلی در سه سطح ملی از قبیل: (عوامل سرزمینی و قلمرویی، ژئواکونومیک، ژئوکالچر، سیاسی، ژئواستراتژی و نظامی)، سطح منطقه­ای وبین­المللی از قبیل: (عوامل سرزمینی، ژئواکونومیک، ژئوکالچر، سیاسی، ژئواستراتژی و نظامی) قابل تقسیم و بررسی است.

کلیدواژه ها:

چالش ، چالش های ژئوپلیتیکی ، ژئوپلیتیک ، دفاع مقدس